Kremlini shqetësohet për fatin e Vuçiqit: Frikë nga humbja e ndikimit rus në Serbi dhe Ballkan pas zgjedhjeve

Rusia po e ndjek me vëmendje të shtuar situatën politike në Serbi, ndërsa vendi po i afrohet zgjedhjeve të parakohshme parlamentare dhe përballet me protesta masive të udhëhequra nga studentët.

Zyrtarë të lartë rusë kanë përsëritur gjatë javëve të fundit paralajmërimet për mundësinë e një të ashtuquajturi “revolucion me ngjyra” në Serbi pas zgjedhjeve, duke ngritur pikëpyetje mbi arsyen pse Kremlini po angazhohet kaq drejtpërdrejt në një zhvillim politik të brendshëm të një vendi ballkanik.

Ambasadori rus në Beograd, Aleksandar Botsan-Kharchenko, ka deklaruar se autoritetet serbe duhet të jenë të përgatitura për një skenar të tillë, duke pretenduar se protestat masive kërkojnë financim dhe mbështetje nga jashtë.

“Kanë kaluar disa vite që kur janë organizuar protesta të tilla masive, por kjo kërkon mbështetje, kërkon para. Dhe kjo vjen nga Perëndimi”, deklaroi ambasadori rus, duke shtuar se nuk mund të përjashtohet mundësia e një “revolucioni me ngjyra” pas zgjedhjeve, pavarësisht rezultatit.

Deklarata është interpretuar nga analistët politikë në Serbi si një mesazh që shkon përtej diplomacisë tradicionale dhe që mund të shërbejë si mbështetje politike për pushtetin e Aleksandar Vuçiqit në një periudhë të ndjeshme.

Eksperti i politikës së jashtme dhe sigurisë, Srđan Cvijiq, thotë se Moska nuk është aspak indiferente ndaj rezultatit të zgjedhjeve në Serbi dhe se deklaratat e zyrtarëve rusë mund të kenë edhe një funksion politik.

Sipas tij, në rast të një krize politike pas zgjedhjeve, Moska mund të jetë një prej mbështetësve të pushtetit serb.

“Nëse ata futen në telashe, nëse humbasin zgjedhjet, nëse përpiqen t’i rishkruajnë rezultatet e zgjedhjeve në ndonjë mënyrë të paligjshme, sigurisht që nuk do të jetë Bashkimi Evropian apo ndonjë fuqi perëndimore që do t’u vijë në ndihmë, por Moska”, deklaroi Cvijiq.

Retorika ruse dhe ajo e mediave pro-Vuçiqit

Përtej deklaratave diplomatike, një tjetër element që ka tërhequr vëmendjen është ngjashmëria mes narrativës së zyrtarëve rusë dhe asaj të mediave tabloide serbe pranë pushtetit.

Sipas Cvijiqit, ekziston një “simbiozë” e dukshme mes diskursit publik të Moskës dhe narrativës së mediave pro-regjimit në Serbi.

“Ky rrëfim është absolutisht identik me rrëfimin në mediat tabloide të regjimit të Aleksandar Vuçiqit”, tha ai, duke iu referuar narrativave për protestuesit dhe pretendimeve për ndërhyrje të huaja.

Ai përmendi si shembull mënyrën se si mediat pro-qeveritare i përshkruajnë protestuesit dhe kundërshtarët politikë, duke argumentuar se këto narrativa më pas mbështeten edhe nga deklaratat e zyrtarëve rusë.

Sipas tij, kjo përputhje nuk është një fenomen i ri, por një marrëdhënie që është konsoliduar gjatë viteve.

Mbështetja politike ndaj Vuçiqit është shfaqur edhe në deklaratat e ministrit të Jashtëm rus, Sergei Lavrov.

Duke folur për presidentin serb, Lavrov deklaroi se Vuçiqi ndodhet nën presion nga Bashkimi Evropian.

“Nuk është e lehtë për Aleksandar Vuçiqin. Ai është një politikan me shumë përvojë dhe është i përkushtuar ndaj kursit të integrimit evropian. Në këtë fazë, Bashkimi Evropian po e ngacmon dhe thjesht po e shantazhon”, tha Lavrov.

Ndërkohë, Ministria e Jashtme ruse ka komentuar edhe zhvillimet që lidhen me Kosovën dhe KFOR-in.

Këto deklarata tregojnë se Moska nuk e kufizon interesimin e saj vetëm te zhvillimet e brendshme politike në Serbi, por e lidh atë edhe me çështjen e Kosovës dhe raportet e Beogradit me Perëndimin.

Pse e shqetëson Moskën ndryshimi politik në Serbi?

Sipas analizës së Cvijiqit, një prej arsyeve kryesore është natyra e marrëdhënieve aktuale ndërmjet Moskës dhe pushtetit në Beograd.

Ai argumenton se regjimi autoritar i Vladimir Putinit është më i përshtatshëm për një sistem politik të centralizuar në Serbi sesa një qeveri demokratike që mund të kërkojë një orientim më të qartë drejt institucioneve evropiane.

“Regjimi autoritar në Moskë i përshtatet këtij regjimi në Serbi. Ndryshimi i regjimit i frikëson ata, sepse një qeveri demokratike nuk do të udhëhiqet nga interesat e klikës në pushtet dhe të oligarkisë, por do të duhet t’u përgjigjet interesave të të gjithë qytetarëve, të cilat në përgjithësi nuk përkojnë me interesat e Moskës”, deklaroi Cvijiq.

Sipas tij, do të ishte e vështirë të pritej që një qeveri e re në Beograd të vazhdonte të përfaqësonte interesat ruse në të njëjtën mënyrë si pushteti aktual.

Ai përmendi, ndër të tjera, bashkëpunimin me shërbimet ruse të inteligjencës dhe pretendimin për persekutim të kundërshtarëve politikë të Kremlinit në Beograd.

Serbia mes Moskës dhe Brukselit

Ndërsa Serbia zyrtarisht vazhdon të deklarojë se objektivi i saj strategjik është anëtarësimi në Bashkimin Evropian, Beogradi ruan një marrëdhënie të afërt politike dhe të sigurisë me Moskën.

Kjo pozitë e dyfishtë e bën Serbinë një prej vendeve më të rëndësishme të Ballkanit për interesat ruse.

Në këtë kontekst, deklaratat e vazhdueshme të zyrtarëve rusë për “revolucion me ngjyra”, protestat dhe zgjedhjet mund të shihen si përpjekje për të ndikuar në mënyrën se si perceptohen zhvillimet politike në Serbi.

Nëse zgjedhjet e parakohshme parlamentare prodhojnë një ndryshim të pushtetit ose një krizë të re politike, mënyra se si do të pozicionohet Moska mund të jetë një prej faktorëve të rëndësishëm për të kuptuar fazën e ardhshme të përplasjes politike në Serbi.

Në fund, pyetja që ngrihet është nëse paralajmërimet e Moskës për një “revolucion me ngjyra” janë thjesht një vlerësim i situatës politike në Serbi apo një mesazh parandalues për çdo forcë që mund të sfidojë pushtetin aktual në Beograd.

The GeoPost