Qendra e Gjenocidit në Srebrenicë mbyllet për arsye sigurie ndërsa Dodik sfidon qeverinë

Qendra përkujtimore e Srebrenicës në Bosnjë dhe Hercegovinë tha se po mbyllej për herë të parë për shkak të shqetësimeve të sigurisë mes tensioneve në rritje pasi një gjykatë shtetërore dënoi me një vit burg Milorad Dodik, presidentin e Republikës Serbe dhe një nacionalist pro-rus dhe e ndaloi atë nga politika për gjashtë vjet.

Në një deklaratë të postuar në mediat sociale më 7 mars, qendra, e cila përkujton vendin e gjenocidit të vitit 1995 të kryer nga forcat serbe kundër boshnjakëve myslimanë, tha se kishte mbyllur dyert e saj “deri në njoftimin e mëtejshëm dhe në përputhje me situatën aktuale të sigurisë”.

Masa erdhi pasi zyrtarët boshnjakë kundërshtuan një sërë ligjesh që ndalonin gjyqësorin dhe policinë shtetërore të vepronin në Republika Srpska, pjesa e kontrolluar nga serbët e vendit. Legjislacioni i diskutueshëm ka nxitur më tej tensionet në vendin e ndarë etnikisht ballkanik.

Më 27 shkurt, Asambleja Kombëtare e Republikës Srpska votoi për ligjet, një ditë pasi Gjykata Shtetërore në Sarajevë nxori një vendim të përkohshëm që dënonte liderin serb të Bosnjës Milorad Dodik me një vit burg dhe e ndaloi atë nga politika për gjashtë vjet për kundërshtimin e urdhrave të një të dërguari ndërkombëtar për paqen.

Dodik, i cili mohoi akuzat, u akuzua për dështimin në zbatimin e vendimeve të korrikut 2023 të Përfaqësuesit të Lartë për Bosnjë dhe Hercegovinën, Christian Schmidt.

Në përgjigje të vendimit, Dodik paralajmëroi se do të “radikalizonte” situatën në vend.

Më 7 mars, ai shkoi një hap më tej dhe u bëri thirrje serbëve etnikë që të largohen nga policia federale dhe gjykatat.

Dodik më pas shtoi se ai nuk kishte në plan të përshkallëzonte situatën me dhunë, por ai shpejt vuri në dukje se Republika Srpska “ka aftësinë për të mbrojtur veten dhe kjo është ajo që ne do të bëjmë”.

Sistemi qeveritar në Bosnje dhe Hercegovinë është një nga më komplekset në botë.

Që nga Marrëveshja e Paqes e Dejtonit e nënshkruar në 1995, e cila i dha fund luftës në Bosnje, vendi përbëhet nga Federata Boshnjako-Kroate dhe Republika Srpska e dominuar nga serbët etnikë nën një qeveri të dobët qendrore.

Ndërsa Republika Srpska mund të miratojë ligje për punët e brendshme, ligjet dhe institucionet në nivel shtetëror mbeten autoriteti suprem sipas kushtetutës.

Zyra e Përfaqësuesit të Lartë (OHR), të cilën Schmidt e mban që nga viti 2021, mbikëqyr zbatimin e aspekteve civile të Dejtonit.

Dodik aktualisht është i sanksionuar nga Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar për veprime që qeveritë perëndimore besojnë se synojnë shkëputjen e Republika Srpska nga Bosnja.

Ai ka mohuar që entiteti serb i Bosnjës të ketë ndjekur ndonjëherë një politikë shkëputjeje, ndërsa në të njëjtën kohë kërkon legjislacion për të rifituar pushtetin për Republikën Srpska në kurriz të shtetit boshnjak.

/www.rferl.org