Strategjia e re amerikane kundër terrorizmit

Strategjia e re e SHBA-së kundër terrorizmit shënon një ndryshim të thellë në mënyrën se si Uashingtoni i sheh kërcënimet globale të sigurisë.

Sipas doktrinës “Amerika e Para” të Donald Trump, antiterrorizmi nuk përqendrohet më në misione stabilizimi në shkallë të gjerë ose në angazhim ushtarak afatgjatë jashtë vendit, por në kërcënime të drejtpërdrejta ndaj atdheut amerikan, armë të shkatërrimit në masë dhe zhvendosje të barrës te aleatët. Për Evropën, dhe veçanërisht për rajone të tilla si Saheli, ky është një sinjal i qartë se Shtetet e Bashkuara presin që partnerët të marrin përsipër përgjegjësi shumë më të mëdha.

Strategjia Amerikane Kundër Terrorizmit e vitit 2026 nuk lë asnjë dyshim se Uashingtoni po ripërcakton në thelb prioritetet e tij globale. Dokumenti nënvizon vazhdimisht se Shtetet e Bashkuara nuk do të mbajnë më barrën kryesore të operacioneve kundër terrorizmit në mbarë botën, veçanërisht në rajonet ku interesat strategjike amerikane konsiderohen dytësore. Në vend të kësaj, administrata përqendrohet në mbrojtjen e atdheut, sigurimin e kufijve, luftën kundër narkoterrorizmit dhe parandalimin e sulmeve që përfshijnë armë të shkatërrimit në masë. Ky është thelbi i qasjes “Amerika e Para” të promovuar nga Donald Trump.

Një nga elementët më të rëndësishëm të strategjisë është zvogëlimi i dukshëm i ambicieve amerikane në Afrikë. Edhe pse Saheli, Somalia, Pellgu i Liqenit Çad dhe Mozambiku mbeten të identifikuara si zona të aktivitetit terrorist, Uashingtoni nuk i paraqet më ato si teatro që kërkojnë një prani të gjerë dhe të përhershme ushtarake amerikane. Dokumenti thotë në mënyrë të qartë se Shtetet e Bashkuara synojnë të mbajnë vetëm një “gjurmë të lehtë ushtarake” në Afrikë, ndërsa presin që aktorët rajonalë dhe aleatët evropianë të marrin përsipër një pjesë shumë më të madhe të barrës. Ky është një ndryshim i madh strategjik krahasuar me epokën pas 11 shtatorit dhe gjithashtu krahasuar me angazhimin e mëparshëm amerikan në Afrikën Perëndimore.

Në të njëjtën kohë, strategjia thekson fuqimisht se Evropa duhet të rrisë aftësitë e veta kundër terrorizmit, jo vetëm në vetë kontinentin, por edhe në Afrikë dhe Azi. Uashingtoni kritikon hapur politikat e dobëta kufitare, burimet e pamjaftueshme kundër terrorizmit dhe atë që e përshkruan si një mjedis tolerant për rrjetet ekstremiste dhe kriminale në Evropë. Nga perspektiva amerikane, aleatët e pasur evropianë nuk mund të mbështeten më për një kohë të pacaktuar në udhëheqjen ushtarake amerikane, ndërkohë që kufizojnë angazhimin e tyre strategjik.

Kjo krijon një situatë veçanërisht të vështirë për Francën. Parisi ka kaluar vite duke u përpjekur të pozicionohet si aktori kryesor perëndimor i sigurisë në Sahel përmes operacioneve të tilla si Barkhane dhe një angazhimi më të gjerë ushtarak në të gjithë Afrikën Perëndimore. Megjithatë, strategjia e re amerikane sugjeron që Uashingtoni nuk është më i interesuar të mbështesë ambiciet franceze në kontinent. Shtetet e Bashkuara ende i njohin rreziqet e terrorizmit në Sahel, por nuk e shohin më përfshirjen në shkallë të gjerë atje si një përparësi thelbësore amerikane. Në vend të kësaj, Shtëpia e Bardhë pret që vetë fuqitë evropiane të menaxhojnë paqëndrueshmërinë në rajonet që ndikojnë drejtpërdrejt në mjedisin e tyre të sigurisë.

Një aspekt tjetër kyç i strategjisë është fokusi shumë i fortë te armët e shkatërrimit në masë. Dokumenti identifikon vazhdimisht kërcënimet bërthamore, radiologjike, kimike dhe biologjike si kategorinë më të rrezikshme të terrorizmit. Uashingtoni gjithashtu e zgjeron këtë logjikë te fentanili dhe kimikatet pararendëse, duke i përshkruar ato në mënyrë efektive si kërcënime strategjike për Shtetet e Bashkuara. Kjo tregon se mendimi amerikan kundër terrorizmit po zhvendoset gjithnjë e më shumë nga ndërtimi i shtetit dhe lufta e zgjatur ekspeditive drejt operacioneve me intensitet të lartë dhe të synuara kundër kërcënimeve strategjike të afta për të destabilizuar drejtpërdrejt atdheun.

Strategjia konfirmon gjithashtu se prioritetet e SHBA-së përqendrohen gjithnjë e më shumë rreth interesave të drejtpërdrejta kombëtare në vend të pritjeve të aleancës. Lindja e Mesme mbetet e rëndësishme kryesisht për shkak të Iranit, sigurisë detare dhe terrorizmit të drejtuar kundër amerikanëve. Evropa mbetet e rëndësishme për shkak të bashkëpunimit të inteligjencës dhe partneriteteve me NATO-n. Megjithatë, mesazhi i përgjithshëm është i qartë: Uashingtoni do të bashkëpunojë, por nuk synon më të udhëheqë çdo teatër njëkohësisht. Ndarja e barrës nuk paraqitet më si një rekomandim diplomatik, por si një domosdoshmëri strategjike.

Për Evropën, ky dokument duhet të lexohet si një paralajmërim. Shtetet e Bashkuara mbeten thellësisht të angazhuara në operacionet globale të sigurisë dhe kundër terrorizmit, por qasja e tyre po bëhet dukshëm më selektive, transaksionale dhe e orientuar nga interesat. Rajone të tilla si Saheli mund të mbeten strategjikisht të rëndësishme për Parisin ose Brukselin, megjithatë ato nuk zënë më të njëjtin vend në hierarkinë e prioriteteve të Uashingtonit.

Në praktikë, kjo do të thotë që shtetet evropiane do të duhet të zgjedhin gjithnjë e më shumë nëse janë të përgatitura të investojnë politikisht, ushtarakisht dhe financiarisht në mjedisin e tyre të sigurisë pa pritur udhëheqje automatike amerikane.

The Geopost