Një “forcë shumëkombëshe për Ukrainën”, e udhëhequr nga Evropa, do të garantojë paqen, thotë Merz

Merz tha se një armëpushim në Ukrainë është në horizont për herë të parë që nga fillimi i luftës, pasi priti në Berlin përfaqësues nga Ukraina, Evropa dhe Shtetet e Bashkuara.

Një “forcë shumëkombëshe për Ukrainën”, e udhëhequr nga Evropa, e përbërë nga kontribute të vendeve të gatshme brenda kuadrit të Koalicionit të të Gatshmëve dhe e mbështetur nga SHBA-ja, do të ndihmojë në sigurimin e paqes në Ukrainë, tha kancelari gjerman Friedrich Merz.

Në një deklaratë, kancelari Merz tha se forca shumëkombëshe do të mundësonte “rigjenerimin e forcave të Ukrainës, sigurimin e hapësirës ajrore të Ukrainës dhe mbështetjen e deteve më të sigurta, përfshirë edhe përmes veprimit brenda Ukrainës”.

Ai shtoi: “Tani i takon Rusisë të tregojë gatishmëri për të punuar drejt një paqeje të qëndrueshme duke pranuar planin e paqes të presidentit Trump dhe për të dëshmuar përkushtimin për t’i dhënë fund luftimeve duke rënë dakord për një armëpushim. Udhëheqësit ranë dakord të vazhdojnë rritjen e presionit ndaj Rusisë për ta detyruar Moskën të hyjë seriozisht në negociata.”

Merz përsëriti se një armëpushim në Ukrainë është në horizont për herë të parë që nga fillimi i luftës, pas pritjes së përfaqësuesve ukrainas, evropianë dhe amerikanë në Berlin.

“Mundësia e një armëpushimi është e imagjinueshme. Ne duam të ecim së bashku në rrugën drejt paqes, me ukrainasit, fqinjët tanë evropianë dhe Shtetet e Bashkuara”, shkroi Merz në një postim në rrjetin X.

Presidenti amerikan Donald Trump, duke folur të hënën në një ngjarje në Shtëpinë e Bardhë, pasi u lidh në një darkë në Berlin ku të dërguarit amerikanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner po zhvillonin bisedime për Ukrainën me presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy dhe udhëheqës evropianë, tha: “Mendoj se tani jemi më afër se kurrë më parë.”

Ndërkohë, negociatorët amerikanë i kanë thënë Ukrainës në bisedimet e paqes në Berlin se duhet të pranojë tërheqjen nga rajoni i Donetskut për t’i dhënë fund luftës me Rusinë, por njëkohësisht kanë bërë edhe një ofertë “të konsiderueshme” për garantimin e sigurisë pas luftës.

Teksa negociatorët ukrainas dhe amerikanë përfunduan ditën e dytë të bisedimeve në kryeqytetin gjerman, Kievi kërkoi diskutime të mëtejshme, i tha Reuters-it një burim në kushte anonimiteti. Një person i dytë, i njohur me bisedimet, tha se ende ka pengesa të mëdha për arritjen e një marrëveshjeje mbi territorin.

Duke e quajtur çështjen e lëshimeve territoriale “të dhimbshme”, presidenti Zelenskyy konfirmoi më vonë gjatë ditës se dallimet mbi këtë çështje vazhdojnë.

“Sinqerisht, ne ende kemi pozicione të ndryshme”, tha ai, duke shtuar megjithatë se beson se ndërmjetësit amerikanë do të ndihmojnë në gjetjen e një kompromisi.

Ai tha se negociatorët e Kievit do të vazhdojnë konsultimet me homologët amerikanë, duke shtuar se Ukraina ka nevojë për një kuptim të qartë të garancive të sigurisë, përfshirë monitorimin e armëpushimit, përpara se të marrë ndonjë vendim lidhur me vijat e frontit.

“Nuk mendoj se [SHBA-ja] ka kërkuar diçka”, tha presidenti Zelenskyy. “Ne e shohim veten si partnerë strategjikë, ndaj do të thosha se çështjen e territoreve e kemi dëgjuar në lidhje me vizionin ose kërkesat e Rusisë përmes [SHBA-së]. Ne i shohim këto si kërkesa të Federatës Ruse.”

Kievi optimist

Kievi është nën presion të madh nga Trump për të bërë lëshime ndaj Rusisë me qëllim përfundimin e konfliktit më vdekjeprurës në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore, i cili nisi me pushtimin e Moskës në vitin 2022.

Zelenskyy ka zhvilluar bisedime në Berlin me të dërguarit amerikanë Witkoff dhe Kushner, dhëndrin e presidentit Donald Trump, si dhe me udhëheqës evropianë.

Megjithatë, pavarësisht dallimeve të deklaruara, Kievi ruajti një ton optimist në komentet publike.

“Gjatë dy ditëve të fundit, negociatat Ukrainë–SHBA kanë qenë konstruktive dhe produktive, me përparim real të arritur”, shkroi në X Rustem Umerov, sekretar i Këshillit të Sigurisë Kombëtare dhe Mbrojtjes, pas bisedimeve të së hënës.

Garancitë e sigurisë

Ukraina tha të dielën se ishte e gatshme të hiqte dorë nga ambicia për t’iu bashkuar NATO-s në këmbim të garancive të sigurisë nga Perëndimi.

Si përgjigje, udhëheqësit evropianë thanë të hënën se kishin rënë dakord që çdo vendim mbi lëshime të mundshme territoriale të Ukrainës ndaj Rusisë mund të merrej vetëm pasi të ishin vendosur garanci të forta sigurie, të cilat duhet të përfshijnë një forcë shumëkombëshe të udhëhequr nga Evropa.

Në deklaratën e nënshkruar nga 10 udhëheqës evropianë, si dhe nga presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, u përshkruan garancitë e nevojshme të sigurisë dhe u tha se Ukraina duhet të jetë në gjendje të mbajë forcat e saj të armatosura rreth 800.000 trupa për të penguar konfliktet e ardhshme.
Garancitë e sigurisë do të përfshinin gjithashtu një mekanizëm monitorimi të armëpushimit të udhëhequr nga SHBA-ja për të siguruar paralajmërim të hershëm për çdo sulm të ardhshëm dhe për t’iu përgjigjur shkeljeve.

“Vendimet për territorin u takojnë njerëzve të Ukrainës, pasi garancitë e forta të sigurisë të jenë vendosur realisht”, thuhet në deklaratë.

Territor për siguri

Kancelari Merz tha se SHBA-ja kishte bërë një ofertë të konsiderueshme lidhur me sigurinë.

“Ajo që SHBA-ja ka vënë në tryezë këtu në Berlin, sa i përket garancive ligjore dhe materiale, është vërtet e konsiderueshme”, tha Merz në një konferencë të përbashkët për shtyp me Zelenskyy-n. “Zgjidhja territoriale mbetet një çështje kyçe”, shtoi ai.

Megjithatë, burime i thanë Reuters-it se këto garanci sigurie nuk do të qëndrojnë përgjithmonë në tryezë.

Një burim tha se Rusia është e hapur që Ukraina t’i bashkohet Bashkimit Evropian dhe se Trump dëshiron të parandalojë depërtimin e mëtejshëm rus drejt perëndimit.

Ukrainë sfiduese

Presidenti Zelenskyy po ecën në një vijë të vështirë, nën presion nga Trump për të pranuar një marrëveshje, por njëkohësisht duke pasur nevojë që ajo të jetë e pranueshme për popullin ukrainas.

Duke nënvizuar sfidën me të cilën përballet, një sondazh i publikuar të hënën tregoi se tre të katërtat e ukrainasve refuzojnë lëshime të mëdha në çdo marrëveshje paqeje.

Sondazhi i Institutit Ndërkombëtar të Sociologjisë në Kiev (KIIS) tregoi se 72% e ukrainasve ishin të gatshëm për një marrëveshje që do të ngrinte vijën aktuale të frontit dhe do të përfshinte disa kompromise.
Megjithatë, 75% besonin se një plan miqësor ndaj Rusisë, që do të përfshinte dorëzimin e territorit ose kufizimin e madhësisë së ushtrisë ukrainase pa garanci të qarta sigurie, ishte “plotësisht i papranueshëm”.

Vetëm 21% e ukrainasve i besojnë Uashingtonit, tregoi sondazhi, nga 41% në dhjetor të vitit të kaluar. Besimi në NATO gjithashtu ra në 34% nga 43% në të njëjtën periudhë.

“Nëse garancitë e sigurisë nuk janë të qarta dhe detyruese… ukrainasit nuk do t’u besojnë atyre dhe kjo do të ndikojë në gatishmërinë e përgjithshme për të miratuar planin përkatës të paqes”, shkroi drejtori ekzekutiv i KIIS-it, Anton Hrushetskyi.

Javë vendimtare

Bisedimet e së hënës vijnë në fillim të një jave vendimtare për Evropën, me një samit të BE-së të enjten që pritet të vendosë nëse do të mbështesë një hua të madhe për Ukrainën duke përdorur asetet e ngrira të bankës qendrore ruse.

Ministrat e jashtëm të BE-së u takuan të hënën në Bruksel për të rënë dakord mbi sanksione të reja që synojnë flotën ruse “në hije” të cisternave të naftës. Megjithatë, mundësia e një pengese në minutën e fundit për marrëveshjen tregtare të BE-së me Amerikën Latine kërcënon të minojë përpjekjet për të shfaqur unitet dhe forcë.

“Gjëja më e rëndësishme për ne tani është të sigurojmë që të mund të financojmë Ukrainën”, tha ministri i Jashtëm i Danimarkës, Lars Løkke Rasmussen.

“Duhet të marrim një vendim për të siguruar që Ukraina të jetë në gjendje të vazhdojë luftën e saj për liri dhe për t’i treguar pjesës tjetër të botës se Evropa është një aktor i fortë. Përndryshe, do t’i dorëzohemi imazhit që pikturon presidenti amerikan, se Evropa është e dobët.”

Presidenti finlandez Alexander Stubb, i cili ka qenë ngushtë i përfshirë në bisedimet për Ukrainën dhe u takua me Zelenskyy-n të hënën, shprehu një optimizëm të kujdesshëm, duke i thënë programit televiziv holandez *Buitenhof*: “…ndoshta jemi më afër një marrëveshjeje paqeje sesa në çdo moment tjetër gjatë këtyre katër viteve.”

Stubb tha se palët po punojnë në tri dokumente kryesore: kornizën e një plani paqeje me 20 pika, një dokument për garancitë e sigurisë për Kievin dhe një të tretë për rindërtimin e Ukrainës.

Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, sekretari i përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte dhe udhëheqësit e Britanisë së Madhe, Italisë, Holandës, Polonisë dhe Suedisë ishin ndër ata që ndodheshin në kryeqytetin gjerman të hënën.

Kryeministri polak Donald Tusk tha para bisedimeve se, përveç garancive të sigurisë për Ukrainën, do të ngrinte edhe çështjen e garancive për vendet në krahun lindor të NATO-s, përfshirë Poloninë, veçanërisht në lidhje me numrin e planifikuar të trupave amerikane.

“Prioriteti ynë është të sigurojmë që asnjë dispozitë që prek Poloninë të mos merret pa ne, dhe nëse vendosen dispozita që na prekin, ato duhet të forcojnë sigurinë tonë”, tha Tusk para nisjes për në Berlin.
/Kyiv Post/