KE-ja ngre alarmin për Serbinë: Korrupsioni, kapja e shtetit, frikësimi dhe sulmet ndaj gazetarëve mbeten probleme serioze

Ambasadori i Bashkimit Evropian në Serbi, Andreas von Beckerat, ka deklaruar se gjatë periudhës së përfshirë në raportin vjetor të Komisionit Evropian nuk është shënuar përparim në negociatat e Serbisë për anëtarësim në BE, ndërsa korrupsioni, rreziku i kapjes së shtetit dhe përkeqësimi i lirisë së medias vazhdojnë të jenë sfida serioze për vendin.

Gjatë prezantimit të raportit vjetor të Komisionit Evropian, në prani të koordinatores së Konventës Kombëtare për Bashkimin Evropian (NKEU), Bojana Selaković, von Beckerat tha se sundimi i ligjit, demokracia, liria e medias dhe lufta kundër korrupsionit janë fusha në të cilat pritjet e BE-së përputhen plotësisht me ato të qytetarëve serbë.

Ai theksoi se zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit kanë hapur një kapitull të ri në jetën politike të Serbisë dhe kanë krijuar mundësi për angazhim dhe reforma të reja politike.

“Më 25 tetor, qytetarët e Serbisë shprehën qëndrimin e tyre. Ata donin një qeveri që do të luftojë korrupsionin, një gjyqësor të lirë dhe të pavarur, media të lira dhe të pavarura, institucione demokratike që u shërbejnë qytetarëve, si dhe të mbrojtura të drejtat e njeriut”, deklaroi von Beckerat.

Megjithatë, ai vlerësoi se, ndonëse Serbia është ndër vendet me shkallën më të lartë të harmonizimit me legjislacionin e BE-së dhe është e përgatitur mirë në fushat e tregut të vetëm dhe konkurrencës, gjatë periudhës së raportimit nuk pati përparim në negociatat për anëtarësim.

Sipas tij, Komisioni Evropian përsërit vlerësimin se Serbia i ka përmbushur kriteret teknike për hapjen e negociatave në fushën e drejtësisë, ndërsa në disa fusha është shënuar përparim në harmonizimin e legjislacionit dhe standardeve teknike.

“Megjithatë, gjatë periudhës së raportimit, nuk pati përparim në negociatat e Serbisë për anëtarësim në BE. Kjo periudhë u shënua nga polarizimi në rritje në shoqëri dhe prishja e besimit midis autoriteteve në Serbi dhe shoqërisë civile”, tha ai.

Von Beckerat theksoi se korrupsioni mbetet një sfidë serioze dhe se rreziku i kapjes së shtetit vazhdon të jetë i pranishëm. Ai përmendi gjithashtu pengesat në disa fusha kyçe, veçanërisht në lirinë e medias dhe të shprehjes, si dhe në administratën publike.

Sipas tij, përkeqësim është vërejtur edhe në fushat e arsimit dhe kulturës, ndërsa në politikën e jashtme raporti evidenton nivelin e dobët të përputhshmërisë së Serbisë me politikën e jashtme dhe të sigurisë të Bashkimit Evropian.

BE-ja evidenton sulmet ndaj studentëve, aktivistëve dhe gazetarëve

Një pjesë e veçantë e deklaratave të ambasadorit iu kushtua gjendjes së shoqërisë civile në Serbi. Von Beckerat tha se raporti dokumenton sulmet ndaj studentëve, aktivistëve dhe gazetarëve, si dhe mungesën e një reagimi adekuat institucional ndaj tyre.

Ai përmendi rritjen e presionit, sulmeve dhe frikësimit ndaj organizatave të shoqërisë civile, si dhe fushatat për denigrimin e përfaqësuesve të tyre dhe të mbrojtësve të të drejtave të njeriut, ku, sipas tij, përfshihen tabloidët dhe zyrtarë të lartë qeveritarë.

Raporti, sipas ambasadorit, vëren gjithashtu përpjekjet e autoriteteve për t’i paraqitur protestat si përpjekje për një “revolucion me ngjyra”, pa ofruar prova për t’i mbështetur këto pretendime.

Von Beckerat tërhoqi vëmendjen edhe te mungesa e veprimeve të mëtejshme në rastet e frikësimit dhe pretendimeve për përdorimin e programeve spiune, si dhe te paditë SLAPP, të cilat, sipas tij, pengojnë punën e organizatave të shoqërisë civile dhe dobësojnë mjedisin demokratik.

Ai falënderoi Parlamentin e Serbisë, Lëvizjen Evropiane dhe organizatat e shoqërisë civile për kontributin në procesin e integrimit evropian, duke theksuar se këto organizata kanë vazhduar të jenë konsistente në qëndrimet e tyre, pavarësisht sulmeve të vazhdueshme në media dhe kritikave nga zyrtarë të lartë shtetërorë.

Vetëm tetë nga 130 rekomandime janë përmbushur

Koordinatorja e Konventës Kombëtare për Bashkimin Evropian, Bojana Selaković, tha se ndryshimet politike në Serbi nuk kanë ndodhur brenda natës, ashtu siç nuk është ndërtuar brenda natës sistemi kundër të cilit kanë protestuar qytetarët.

Ajo bëri të ditur se grupet punuese të Konventës kanë vlerësuar zbatimin e 130 rekomandimeve të dhëna gjatë vitit të kaluar. Sipas saj, vetëm tetë prej tyre janë përmbushur, 61 janë zbatuar pjesërisht, ndërsa afërsisht i njëjti numër nuk është përmbushur fare.

“Kjo nuk është për t’u habitur për ne, duke marrë parasysh gjetjet e viteve të kaluara dhe duke marrë parasysh trendin që institucionet e këtij vendi, të cilat morën pjesë në procesin e integrimit evropian, nuk ishin të gatshme të pranonin atë që vinte nga shoqëria civile”, deklaroi Selaković.

Duke folur për ditët e fundit të qëndrimit të von Beckerat në Serbi, ajo tha se gjatë pak më shumë se një viti ambasadori kishte mundësinë të shihte zhvillime që shumë diplomatë nuk i përjetojnë gjatë gjithë karrierës së tyre.

Ajo përmendi studentët që udhëtuan në këmbë dhe me biçikleta drejt Strasburgut dhe Brukselit, hyrjen e policisë në universitete, shtypjen e protestave, bllokimin e negociatave dhe ngrirjen e fondeve nga Plani i Rritjes.

“Ndryshimet që ndodhën në Serbi nuk ishin diçka që ndodhi brenda natës, ato ishin një proces, ashtu si sistemi kundër të cilit protestuan qytetarët nuk u shfaq brenda natës”, tha ajo.

Selakoviq theksoi se Konventa do të vazhdojë të ketë të njëjtin rol edhe përballë qeverisë së re, duke mos u pozicionuar formalisht as si opozitë dhe as si aleate politike e pushtetit.

Ajo tha se institucionet e reja meritojnë një dozë besimi fillestar, por nënvizoi se Konventa do të vazhdojë ta monitorojë në mënyrë objektive procesin e integrimit evropian.

Ndërkaq, von Beckerat deklaroi se Bashkimi Evropian është i gatshëm të bashkëpunojë ngushtë me qeverinë e ardhshme të Serbisë dhe ta mbështesë në zbatimin e reformave në fushat kryesore.

Megjithatë, ai theksoi se sundimi i ligjit duhet të jetë prioritet, pasi përbën bazën për të gjitha reformat e tjera.

“Roli i shoqërisë civile dhe i Parlamentit serb gjatë tranzicionit drejt qeverisë së re do të jetë me rëndësi vendimtare për përparimin e vendit në integrimin evropian”, tha ambasadori, duke vlerësuar ekspertizën, kujtesën institucionale dhe besimin që gëzojnë këta aktorë.

The GeoPost