Përfundon evakuimi nga Oleshky, autobusët nisen për në Ukrainë dhe Rusi

Moska dhe Kievi thanë se evakuimi i banorëve nga qyteti jugor ukrainas i pushtuar nga Rusia, Oleshky, kishte përfunduar “pa incidente”, ndërsa autobusë të mbushur me civilë u larguan nga zona për herë të parë në më shumë se katër vjet, sipas një armëpushimi të ndërmjetësuar nga SHBA-të, i cili do të mbetet në fuqi deri më 1 nëntor.

Komisionerja ruse për të Drejtat e Njeriut, Yana Lantratova, tha në një postim në rrjetet sociale më 30 tetor se pasi mbërritën në Krimenë e pushtuar nga Rusia në Ukrainë, një konvoj autobusësh u nis drejt Rusisë, ndërsa një konvoj i dytë ishte drejtuar për në Ukrainë.

“Po e përfundojmë misionin tonë humanitar në Oleshky. Aktualisht ndodhemi në territorin e Armyansk (në Krimenë veriore)”, tha ajo në një video të postuar në Telegram, duke shtuar se të dyja palët kishin vlerësuar standardin e lartë të organizimit të tij.

Avokati i Popullit për të Drejtat e Njeriut në Ukrainë, David Lubinets, konfirmoi evakuimin, duke thënë se banorët e Oleshky-t që dëshironin të udhëtonin për në Ukrainë ishin duke shkuar në qytetin rus të Anapës.

“Në këtë pikë, ata që dëshironin të largoheshin nga Oleshky për në Ukrainë kanë mundur ta bëjnë këtë dhe tani janë në rrugë e sipër. Ndihma humanitare është shpërndarë. Konvojet janë ndarë dhe unë po shkoj në Ukrainë”, shkroi ai.

Qindra banorë të Oleshky-t pritej të ktheheshin në territorin e kontrolluar nga Ukraina nëpërmjet një rruge të tërthortë: pasi të mbërrijnë në Anapa, në Rusinë jugore, civilët do të nisen me aeroplan për në qytetin bjellorus të Homel-it dhe prej andej me autobus për në rajonin verior të Çernihovit në Ukrainë.

Rruga rrethore ishte e nevojshme për të shmangur rrugët përgjatë vijave të frontit që janë minuar dhe shkatërruar rëndë nga konflikti, i shkaktuar nga pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia në shkurt të vitit 2022.

“Aktualisht po flas me banorët vendas për të dëgjuar shqetësimet e tyre dhe për të kuptuar se çfarë ndihme u nevojitet më shumë”, shkroi në Telegram më 30 tetor avokati i popullit për të drejtat e njeriut në Ukrainë, Dmytro Lubinets, i cili kryeson delegacionin ukrainas.

Ai gjithashtu ndau video të bisedave me ukrainasit vendas, të cilët dukeshin duke brohoritur për mbështetjen dhe evakuimet e shumëpritura.

Si pjesë e operacionit të përbashkët të ndihmës, ndihma u shpërnda për ata që mbetën në qytet. Lantratova tha se po shpërndaheshin “dhjetëra ton ndihmë humanitare” .

Që nga 27 tetori, Ukraina dhe Rusia kanë respektuar një armëpushim lokal në Oleshky pa u raportuar shkelje. Marrëveshja u ndërmjetësua nga Zonja e Parë e SHBA-së Melania Trump, e cila njoftoi marrëveshjen një javë më parë.

Trump tha se civilët nga të dy vendet pritet të vizitojnë njerëzit në shtëpitë e tyre për të vlerësuar nevojat e tyre, ndërsa ata që kërkojnë të evakuohen do të marrin ndihmë të koordinuar dhe transport për në destinacionet e tyre të preferuara.

Duke kaluar vite duke jetuar nën pushtimin rus, disa banorë të Oleshky-t kishin shprehur shqetësim në lidhje me procesin e evakuimit, duke pasur frikë nga “filtrimi” gjatë udhëtimit nëpër territorin rus, tha për Shërbimin Ukrainas të Radios Evropa e Lirë gazetarja ukrainase Maria Semenchenko, e cila është rritur në qytet.

Banorët, tha ajo, ishin të shqetësuar për “kontrollet dhe marrjet në pyetje me forcë të përdorura nga Rusia për të identifikuar njerëzit e konsideruar jobesnikë”, duke shtuar se “disa prej tyre kanë përjetuar tortura në të kaluarën” dhe se ajo njihte “të paktën një person që nuk dëshiron të largohet pikërisht për këtë arsye”.

Deri më tani nuk janë raportuar incidente të tilla.

Forcat ruse e pushtuan Oleshkyn në fillim të pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës që Moska nisi në vitin 2022. Më vonë atë vit, ai u bë në mënyrë efektive një qytet në vijën e frontit pasi Ukraina rimori kryeqytetin rajonal, Khersonin, më pak se 10 kilometra larg në anën tjetër të lumit Dniepër.

Dikur shtëpia e rreth 24,000 banorëve, popullsia e Oleshky-t ka rënë ndjeshëm për shkak të zhvendosjeve dhe vdekjeve të shkaktuara nga lufta e Rusisë. Shkatërrimi i digës Kakhovka aty pranë në qershor 2023 e përkeqësoi më tej shkatërrimin, me rreth 90 përqind të territorit të qytetit të përmbytur.

Më pak se 2,000 njerëz mbetën në qytet deri në vjeshtë, përfshirë rreth 50 fëmijë, sipas zyrës së Melania Trump. Besohet se shumica janë banorë të moshuar që nuk kanë qenë në gjendje ose nuk kanë dashur të largohen.

Të mbetur në një qytet kryesisht të rrënuar, të rrethuar nga minat tokësore, banorët e Oleshky-t për muaj të tërë mbetën të bllokuar në një zonë lufte të izoluar nga bota e jashtme, me pak ose aspak ushqim, ujë të pijshëm, ilaçe apo energji elektrike.

Kievi ka fajësuar Rusinë për situatën e rëndë në qytet, duke e akuzuar Moskën se nuk ka arritur të sigurojë sigurinë dhe mirëqenien e civilëve. Kremlini, nga ana tjetër, ka fajësuar sulmet ukrainase me dronë për paaftësinë e saj për ta bërë këtë.

Zyrtarët dhe vullnetarët ukrainas i kishin thënë më parë REL se besonin se njerëzit në Oleshky në thelb po mbaheshin peng të qëllimeve ushtarake të Rusisë në rajon.

Ndërsa qyteti ka shërbyer si një pikënisje e rëndësishme për sulmet ruse në Ukrainën jugore, ata thanë se banorët e tij po shërbenin në mënyrë efektive si një mburojë njerëzore për forcat e Moskës./REL