Hetimi i NYT: Operativët rusë drejtuan programe trajnimi në Bosnje dhe Serbi që synonin Moldavinë

Sipas një hetimi të publikuar nga The New York Times, agjentët rusë drejtuan programe trajnimi në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe Serbi, si pjesë e një fushate më të gjerë që synonte destabilizimin e Moldavisë dhe ndërhyrjen në zgjedhjet e saj.

Hetimi bazohet në intervista me aktivistë që morën pjesë në përpjekjet ruse, zyrtarë të lartë të zbatimit të ligjit dhe sigurisë në Moldavi, dhe më shumë se gjysmë duzine zyrtarësh të inteligjencës evropiane dhe amerikane. Gazeta gjithashtu shqyrtoi mijëra dokumente që lidhen me përpjekjet e dyshuara të Rusisë për të ndërhyrë në zgjedhjet e Moldavisë.

NYT raportoi se, përveç një kampi në Serbi, agjentët rusë drejtuan programe trajnimi në Bosnje dhe pranë Moskës, të dizajnuara për t’i kthyer moldavët pro-rusë në ata që gazeta i përshkroi si “ushtarë këmbësorë”.

Një nga detajet më mbresëlënëse në lidhje me Bosnjën dhe Hercegovinën përfshin Maxim Roscën, një moldav i cili ndoqi një kamp stërvitjeje në vend.

Rosca dëshmoi më vonë në një gjykatë moldave se kur refuzoi të merrte pjesë në një seancë stërvitore, një trajner rus e goditi me grusht në fytyrë dhe ia rrëzoi një dhëmb.

Në tetor 2024, tre pjesëmarrës në kampin e Bosnjës u arrestuan ndërsa po kalonin përsëri në Moldavi. Prokurorët thanë se ata mbanin pjesë për dronët, duke përfshirë edhe pajisje shtesë për hedhjen e granatave.

Ata mbanin gjithashtu një manual të titulluar “Kuzhina Ruse: ABC-ja e Terrorizmit të Përgatitur në Shtëpi”, sipas prokurorëve.

Raporti i NYT nuk specifikon vendndodhjen e saktë të kampit në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Gazeta ofron detaje të mëtejshme rreth një kampi stërvitjeje të ngritur nga agjentët rusë në një vendpushim në Serbinë perëndimore në verën e vitit 2025, disa muaj para zgjedhjeve parlamentare të Moldavisë.

Pjesëmarrësit, shumica prej tyre moldavë, u paguan 400 dollarë për të ndjekur një kurs tre deri në katër ditë, sipas prokurorit të lartë moldav Sergiu Zama.

Videot nga kampi, të cilat prokurorët moldavë dhe shërbimi i inteligjencës së vendit thanë se ishin marrë nga telefonat e pjesëmarrësve, tregojnë burra të veshur me jelekë kamuflazh dhe antiplumb duke u stërvitur me pushkë sulmi.

Në një kamp tjetër jashtë Moskës, më shumë se 100 moldavë të rinj praktikonin “bërjen dhe përdorimin e sendeve ndezëse dhe eksplozivëve të bërë në shtëpi” dhe përdorimin e dronëve me aksesorë të posaçëm për eksplozivë ose zjarrvënie, sipas prokurorëve moldavë.

Dy zyrtarë të inteligjencës perëndimore i thanë NYT se stërvitja mbikëqyrej nga shërbimi i inteligjencës ushtarake GRU i Rusisë.

Programet e trajnimit ishin vetëm një element i asaj që Times e përshkroi si një fushatë shumë më të gjerë që përfshinte hakerimin dhe dezinformimin, si dhe një operacion të dyshuar për blerjen e votave dhe rekrutimin e priftërinjve ortodoksë për të promovuar narrativa pro-ruse.

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, i hodhi poshtë akuzat për ndërhyrje ruse, duke i thënë gazetës: “Këto janë të gjitha pohime të pavërteta që nuk kanë asnjë bazë”.

The GeoPost