Drone, sulme kibernetike, raketa — NORAD ka mbrojtur Amerikën e Veriut për gati 70 vjet dhe pamja e kërcënimeve ndryshon më shpejt se kurrë më parë.
Dr. Aleksander Olech flet me Tamir Waser, Këshilltar i Lartë i Politikës së Jashtme të SHBA-së (POLAD) në NORAD dhe USNORTHCOM, rreth mjedisit të sigurisë në ndryshim, teknologjive në zhvillim dhe marrëdhënieve transatlantike.
Dr. Aleksander Olech: Si e vlerësoni mjedisin aktual të sigurisë në Amerikën e Veriut, veçanërisht në dritën e kërcënimeve globale në zhvillim?
Tamir Waser: Amerika e Veriut përballet me kërcënime të shumta në të gjitha fushat që bëhen gjithnjë e më komplekse dhe të larmishme çdo ditë, ndërsa kombet kundërshtare, aktorët keqdashës dhe organizatat kriminale transnacionale gjenerojnë sfida të kudondodhura për qytetarët, institucionet dhe interesat jetësore të kombeve tona.
Kërcënimet ndaj Amerikës së Veriut vazhdojnë të zgjerohen ndërsa kundërshtarët tanë potencialë zhvillojnë aftësi të reja shumë-fushore. Ata besojnë se vendosja në terren e armëve të përparuara me rreze të gjatë veprimi do të pengojë një sulm strategjik të SHBA-së dhe do të kufizojë opsionet tona në një krizë. Pikat e nxehta në të gjithë globin kanë potencialin të përshkallëzohen në konflikte strategjike.
Cilat janë prioritetet kryesore për NORAD dhe USNORTHCOM në vitet e ardhshme?
Waser: Prioriteti kryesor për të dy komandat është mbrojtja e atdheut. Gati 390 milionë njerëz në të gjithë Shtetet e Bashkuara dhe Kanadanë mbështeten tek ne për t’i mbajtur të sigurt, siç kemi bërë për gati 70 vjet. Ne gjithashtu po ndërtojmë rrjete të forta me partnerë.
Të dy komandat punojnë me partnerë ndërqeveritarë dhe të industrisë për të kapur aftësitë dhe marrëdhëniet e nevojshme për të penguar, mbrojtur dhe – nëse është e nevojshme – për t’u rikuperuar shpejt nga sulmet ndaj infrastrukturës sonë kombëtare, raporton Defence24.
Misioni ynë i mbrojtjes së atdheut mbështetet në bashkëpunimin dhe koordinimin midis qeverive të SHBA-së dhe Kanadasë. USNORTHCOM punon me partnerë ushtarakë në Meksikë, Kanada, Bahamas dhe Mbretërinë e Danimarkës për të përmirësuar ndërgjegjësimin rajonal për domenin, për të ndarë informacion dhe për të bashkëpunuar kundër sfidave të përbashkëta të sigurisë – veçanërisht duke pasur parasysh përpjekjet e kombeve kundërshtare për të fituar ndikim në Hemisferën Perëndimore.
Për të bërë këto gjëra, Gjenerali Guillot është i përkushtuar për zhvillimin e fuqisë punëtore ushtarake dhe civile që kryen këto misione jetësore.
Si po evoluon bashkëpunimi midis Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj në aspektin e mbrojtjes ajrore dhe raketore?
Waser: NORAD ka qenë një shembull kryesor i mbrojtjes ajrore të integruar midis aleatëve për gati 70 vjet. Ndërsa kërcënimi ka evoluar, ashtu ka evoluar edhe NORAD, duke përshtatur operacionet dhe taktikat për t’u përshtatur me mjedisin modern. Ndërgjegjësimi për domenin nga shtrati i detit në hapësirë është thelbësor për mbrojtjen ajrore dhe raketore – nuk mund ta mposhtësh atë që nuk mund ta shohësh.
NORAD dhe USNORTHCOM vazhdojnë të rrisin ndërgjegjësimin për domenin duke përdorur teknologji të reja dhe duke ndarë informacion me aleatët për të ndërtuar një pamje më të mirë të kërcënimeve të mundshme.
Përdorimi i dronëve në konflikt ka nxjerrë në pah rëndësinë e zhvillimit të mbrojtjeve efektive dhe efikase kundër tyre. Gjithashtu kemi parë se si grupet terroriste, përfshirë ato që veprojnë si përfaqësues të shtetit, përpiqen gjithnjë e më shumë të frymëzojnë individët për të vepruar në mbështetje të kauzës së grupit.
Këto lloj kërcënimesh janë më të vështira për t’u ndjekur sesa ato të planifikuara dhe të drejtuara nga vetë grupi, duke kërkuar mjete të reja për t’u mbrojtur kundër tyre. Gjithashtu kemi parë përdorimin e llojeve të reja të raketave të projektuara për të fluturuar më shpejt dhe më poshtë, duke shmangur sistemet aktuale të radarëve dhe duke kërkuar përshtatjen e teknikave dhe mjeteve për t’i ndjekur dhe kapur ato.
Si e shihni rolin e teknologjive në zhvillim – të tilla si inteligjenca artificiale, aftësitë kibernetike dhe asetet hapësinore – në planifikimin e mbrojtjes në të ardhmen?
Waser: Ritmi i shpejtë i ndryshimit në mjedisin strategjik – duke përfshirë përparimin e kërcënimeve kinetike dhe jo-kinetike dhe shfrytëzimin në rritje të informacionit dhe hapësirës kibernetike – kërkon qasje, teknologji dhe perspektiva të reja për të mbrojtur atdheun. NORAD dhe USNORTHCOM po përdorin inteligjencën artificiale për të mbështetur vendimmarrjen dhe për të rritur ndërgjegjësimin për domenin.
Komandat po forcojnë rrjetet tona, të cilat janë nën sulm të vazhdueshëm, për të parandaluar kundërshtarët nga përdorimi i sulmeve kibernetike për të degraduar aftësinë tonë për të kryer misionin tonë të mbrojtjes së atdheut.
Asetet hapësinore kanë qenë prej kohësh thelbësore për aftësinë tonë për të identifikuar dhe ndjekur kërcënimet ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë, dhe rëndësia e tyre po rritet ndërsa kundërshtarët e mundshëm zhvillojnë mjete të reja të dizajnuara për të kërcënuar atdheun.
Cilat janë sfidat kryesore që lidhen me kërcënimet hibride dhe aktivitetet e zonës gri në kontekstin e Amerikës së Veriut?
Waser: Kërcënimet hibride dhe aktivitetet e zonës gri janë të dizajnuara për të errësuar kombin ose grupin që kryen sulmin, duke e komplikuar reagimin e shtetit të prekur. Kjo është po aq e vërtetë në kontekstin e Amerikës së Veriut sa kudo tjetër.
Sa i rëndësishëm është bashkëpunimi transatlantik kur bëhet fjalë për sigurinë dhe parandalimin kolektiv?
Waser: Misioni i mbrojtjes së atdheut i NORAD dhe USNORTHCOM forcohet nga bashkëpunimi me aleatët dhe partnerët. Aleatët tanë transatlantikë janë të rëndësishëm për aftësinë tonë për të identifikuar, ndjekur dhe – nëse është e nevojshme – për të mposhtur kërcënimet para se të arrijnë në brigjet tona. Ata janë gjithashtu partnerë të vlefshëm në ndërtimin e parandalimit të integruar.
Çfarë roli mund të luajnë partnerët e Evropës Qendrore dhe Lindore në forcimin e rezistencës së përgjithshme të NATO-s?
Waser: Partnerët e Evropës Qendrore dhe Lindore kanë mësime të rëndësishme për të ndarë mbi rezistencën. Sulmet kibernetike dhe hibride me të cilat janë përballur dhe mënyra se si janë përgjigjur, ofrojnë njohuri të vlefshme për të ndihmuar vendet e tjera të jenë më të përgatitura në të ardhmen.Disa vende kanë krijuar projekte për të përgatitur publikun e tyre për krizat dhe për të ndërtuar rezistencë – modele që kombet e tjera mund t’i përdorin për të zhvilluar planet e tyre. Instituti i Mbrojtjes së Atdheut, një bashkëpunim midis NORAD, USNORTHCOM dhe Akademisë së Forcave Ajrore të Shteteve të Bashkuara, po zgjeron shtrirjen e tij te kombet partnere për të thelluar aftësinë tonë për të përfituar nga përvojat dhe mësimet e nxjerra prej tyre, dhe për të rritur mbrojtjen dhe rezistencën e atdheut në Amerikën e Veriut.
The GeoPost

Ura tokësore e Rusisë shndërrohet në një autostradë për në ‘ferr’
Suedia i dorëzon Ukrainës 16 avionë luftarakë, hap marrëveshjen për 22 të tjerë
Forcimi i krahut: Manovrat e NATO-s pranë Rusisë
BE i reagon ashpër Serbisë pas marrëveshjes me Kinën
Raportohet se SHBA-ja dhe Irani kanë arritur marrëveshje në parim për zgjatjen e armëpushimit
Milanoviç: Vuçiq po frikëson qytetarët me histori komike për sulm nga kroatët dhe shqiptarët