Administrata Trump i ka informuar privatisht aleatët evropianë se Uashingtoni nuk do të mbetet më ofruesi kryesor i mbrojtjes konvencionale të NATO-s përtej vitit 2027, thanë për Kyiv Post tre zyrtarë me bisedat e klasifikuara këtë javë.
Zhvillimi shënon një ndryshim dramatik që e vendos Evropën në një numërim të rreptë mbrapsht, ndërsa lufta shpërthen në Ukrainë dhe pasiguria mbizotëron mbi sigurinë transatlantike.
Sipas informimeve të dhëna homologëve evropianë në mes të javës, zyrtarë të lartë të Pentagonit thanë se Indo-Paqësori mbetet përparësia kryesore e administratës dhe se SHBA-të “nuk mund të luftojnë dy luftëra në të njëjtën kohë”, duke e bërë një transferim strukturor të përgjegjësive konvencionale të mbrojtjes së NATO-s në Evropë të panegociueshëm.
Pavarësisht ndryshimit strategjik, zyrtarët thanë se dërgesat e armëve në Ukrainë kanë vazhduar dhe pritet të rriten para Krishtlindjeve, duke nënvizuar qëllimin e Uashingtonit për ta mbajtur Kievin të armatosur, edhe pse po riformëson ndarjen e brendshme të barrës së NATO-s.
Një zyrtar i lartë perëndimor, i njohur me bisedat, e përshkroi mesazhin për Kyiv Post si: “Mbështetja për Ukrainën mbetet, por Evropa duhet të jetë e përgatitur për një NATO në të cilën Shtetet e Bashkuara nuk janë më përgjigjësi i parë i drejtpërdrejtë”.
Një diplomat tjetër evropian e përmblodhi atmosferën më drejtpërdrejt: “Uashingtoni po i thotë Evropës se epoka e dominimit të SHBA-së në NATO po mbaron – dhe afati kohor është i përcaktuar.”
Kryeqyteteve evropiane iu tha se nuk duhet të ketë “asnjë surprizë” në të ardhmen: Pentagoni tashmë e ka komunikuar qëllimin e tij për të zvogëluar kontributin e tij në NATO, por njoftimet e fundit përmbanin një ultimatum dukshëm më të ashpër.
Nëse Evropa nuk ka ndërtuar një strukturë të NATO-s të udhëhequr nga Evropa deri në vitin 2027, SHBA-të janë të përgatitura të tërhiqen tërësisht nga proceset kryesore të planifikimit – duke përfshirë Modelin e Forcës së NATO-s (NFM) dhe Procesin e Planifikimit të Mbrojtjes të NATO-s (NDPP).
Për momentin, zyrtarët amerikanë do të vazhdojnë të marrin pjesë në këto procese, por vetëm për të lehtësuar marrjen e kontrollit nga Evropa. Pas vitit 2027, tha një zyrtar, Evropa do të duhet ta “zgjidhë” pa e supozuar pjesëmarrjen e SHBA-së si të mirëqenë.
Një këshilltar evropian i mbrojtjes, i njohur me deklaratën, tha se toni ishte “i vendosur, përfundimtar dhe padyshim strategjik”.
Ndërsa administrata Trump nuk po planifikon ndryshime të mëdha në pozicionin e trupave në Evropë në të ardhmen e afërt, Pentagoni do të zvogëlojë numrin e oficerëve të lartë amerikanë në strukturën komanduese të NATO-s, duke i hapur ato grupe të larta për evropianët.
Një rol thelbësor mbetet i paprekur: Komandanti Suprem i Forcave Aleate të NATO-s për Evropën (SACEUR) mbetet amerikan, duke ruajtur një shtyllë qendrore të arkitekturës ushtarake të NATO-s.
Zyrtarët e informuar mbi këtë çështje shtuan se nuk ka më ndonjë rishikim gjithëpërfshirës të pozicionit të forcave globale që po përgatitet brenda Pentagonit – vetëm rregullime graduale të dislokimeve ekzistuese.
Uashingtoni dëshiron prova të seriozitetit evropian
Zyrtarët e Pentagonit theksuan përpjekjen e tyre për të përshpejtuar NDPP-në, por theksuan se janë ‘agnostikë’ në lidhje me metodën, vetëm rezultati përfundimtar ka rëndësi.
Ajo që administrata dëshiron tani, tha një zyrtar i lartë, është “dëshmi të verifikueshme se Evropa më në fund po i shkallëzon kapacitetet që thotë se do të ofrojë”.
Zyrtarët evropianë vunë në dukje ironinë që disa nga sistemet e shtrenjta që SHBA-të duan që Evropa t’i marrë përsipër janë të njëjtat që Uashingtoni dhe prodhuesit amerikanë kanë pasur vështirësi t’i dorëzojnë në kohë.
Brenda kuadrit në zhvillim, kontributi i SHBA-së në planet rajonale të mbrojtjes të NATO-s do të lidhet vetëm me forcat ekzistuese të përhershme dhe me rotacion që ndodhen tashmë në tokën evropiane – jo me angazhime të zgjeruara.
Një zyrtar perëndimor e formuloi ndryshimin strategjik si më poshtë: “Kjo nuk është tërheqje. Por është fundi i paradigmës së vjetër të NATO-s”, raporton Kyivpost./TheGeopost.

Raporti i CEPA-s: Rusia po zhvillon “luftë në hije” në Evropë, rritet rreziku i përshkallëzimit
Momçilo Gajiq, udhëheqësi i grupit serb që shkaktoi trazira në Evropë me urdhër të inteligjencës ruse, strehohet në Moskë
Kosova bashkë me vendet e tjera dënon sulmet iraniane në Ngushticën e Hormuzit
Deputeti i Bundestagut gjerman: Ndërhyrja e NATO-s në ’99-ën ndali gjenocidin e Millosheviqit në Kosovë
Ulja e orëve të gjuhëve të huaja në shkollat ruse si mjet militarizimi
“Nuk e bënë shqiptarët” – Si u vra Milosh Vlashkoviqi në Mazgit nga dy ushtarë serbë, teksa grabisnin shtëpitë në vitin 1999