Plenković: Serbia në prag të luftës civile

Kryeministri Andrej Plenković sot në Forumin Strategjik të Bledit shprehu njëfarë skepticizmi se deri në vitin 2030 do të ndodhë zgjerimi i Bashkimit Evropian, duke theksuar se Maqedonia e Veriut është e bllokuar, Serbia “në prag të luftës civile” dhe Bosnja e Hercegovina nën kërcënim të vazhdueshëm të separatizmit.

Kryeministri kroat mori pjesë në edicionin e 20-të të forumit në Bled në panelin “Premtimi i Bledit: Ëndërr apo realitet?” së bashku me kryeministrin slloven Robert Golob, kryeministrin malazez Milojko Spajić, kryeministrin shqiptar Edi Rama dhe komisioneren e BE-së për Zgjerim Marta Kos.

Premtimi i Bledit i referohet vendimit të marrë në vitin 2023 në atë forum, me të cilin u vendos synimi që BE-ja dhe vendet e Ballkanit Perëndimor të jenë gati për zgjerim deri në vitin 2030.

Që gjërat nuk po shkojnë në atë drejtim u tregua edhe nga deklarata e mëparshme e kryeministrit slloven për Radiotelevizionin Slloven. Golob tha se në Bled u ftuan me qëllim vetëm kryeministrat e Shqipërisë dhe Malit të Zi për të dërguar mesazhin se “anëtarësimi do të jetë fillimisht i mundur për ata që do të zbatojnë seriozisht reformat.”

“Dhjetë shtetet më të pasura financojnë 80 për qind të buxhetit”
Plenković tha në panel se zgjerimi, të cilin ai e mbështet fuqimisht, mori hov të ri pas fillimit të agresionit rus kundër Ukrainës, por se nuk ishte “shumë i sigurt” se ky është prioritet për shtetet anëtare të BE-së.

Ai vuri në pikëpyetje nëse shtetet më të mëdha do të pranonin vende të vogla me kontribute “modeste” në buxhetin e BE-së, por me të drejtë vote të barabartë. “Dhjetë shtetet më të pasura financojnë 80 për qind të buxhetit,” kujtoi ai. Plenković bëri thirrje për “realizëm,” duke thënë se nuk do të ketë zgjerim pa plotësimin e kritereve dhe pa një moment politik të përshtatshëm.

“Për momentin kemi një Maqedoni të Veriut të bllokuar, një Serbi me më shumë se dy vjet trazira dhe protesta të mëdha të brendshme, në prag të luftës civile, dhe një Bosnje e Hercegovinë ku Milorad Dodik përsërit shpesh kërcënimet për shkëputjen e Republikës Srpska,” vazhdoi ai.

“U bëmë sikur Banjskë nuk ndodhi”

Më vonë, në një deklaratë për gazetarët, Plenković sqaroi komentin e tij për “luftë civile”, duke thënë se në Serbi, pas ngjarjeve tragjike — masakrës në një shkollë të Beogradit dhe shembjes së një çatie në Novi Sad — është krijuar një atmosferë ku protestat zgjasin tashmë mbi dy vjet, gjë që është “një situatë jo e zakonshme.”

Qëllimi i deklaratës së tij në panel, tha ai, ishte që audiencës, e cila “nuk ndjek të gjitha detajet” e situatës në Serbi, t’i japë “një pasqyrë se si duket e gjithë kjo, sidomos muajt e fundit.” “Mos mendoni se unë mbështes një skenar të tillë, unë vetëm po e përshkruaj ftohtë,” theksoi ai.

Në panel, Plenković përmendi gjithashtu rastin e Banjskës, përplasjen midis policisë së Kosovës dhe serbëve të armatosur rëndë pranë manastirit me të njëjtin emër në shtator 2023, që kaloi “pa deklarata serioze apo artikulime nga askush në BE.” “U bëmë sikur nuk ndodhi,” paralajmëroi ai.

Prandaj, Plenković bëri thirrje për “maturim” në lidhje me çështjen e zgjerimit dhe ndryshimet në kontekstin global, duke paralajmëruar se aktorë të tretë do të bëhen gjithnjë e më me ndikim në vendet kandidate sa më gjatë të mbeten jashtë Bashkimit Evropian./Index.hr/