Bullgaria i vendos taksë gazit rus, dy aleatët e Rusisë, Serbia e Hungaria reagojnë të zemëruara

Në fund të javës së kaluar, Bullgaria vendosi një ‘taksë energjie’ të posaçme prej 10 €/MËh për gazin rus që kalon përmes Bullgarisë. Siç pritej, kjo shkaktoi reagime të forta nga Serbia dhe Hungaria, të cilat vazhdojnë të importojnë një pjesë të madhe të karburantit blu përmes vazhdimit të gazsjellësit Rrjedha Turke përmes territorit bullgar.

“Ne jemi gati të zhvillojmë bisedimet e para me përfaqësuesit e Komisionit Evropian, Hungarisë dhe Serbisë. Po vjen një Këshill Evropian, në të cilin do të kem mundësinë të bisedoj me ta. Ne themi se kjo tarifë është për kompaninë ruse Gazprom, jo për këto vende (Hungari dhe Serbi) apo për (kompaninë shtetërore bullgare) Bulgartransgaz”, tha kryeministri Nikolai Denkov.

Dy aleatët e Rusisë, Hungaria e Serbia u bënë bashkë për të reaguar kundër kësaj mase të Bullgarisë, e cila është një linjë me masat ndëshkuese që u morën kundër Rusisë për luftën e nisur në Ukrainë.

“Kjo rregullore e re bullgare rrezikon furnizimin e sigurt me energji në Hungari dhe Serbi”, thuhet në deklaratën e përbashkët të ministrit serb të financave Sinisha Mali dhe ministrit hungarez të Punëve të Jashtme dhe Tregtisë Péter Szijjártó.

Për shkak të taksës, gazi rus nga “Rrjedha Turke” do të rritet me 100 euro për 1000 metër kub, që do të thotë 1/5 më i lartë se çmimi aktual i tregut. Ende nuk është vendosur pyetja se kush do të paguajë tarifën e re.

Siç tha Eksperti i Energjisë, Miloš Zdravkoviç për Euractiv, parlamenti bullgar dhe koalicioni qeverisës kanë shfrytëzuar situatën gjeopolitike në Evropë për të shtuar buxhetin e tyre duke sanksionuar gazin rus dhe duke vendosur një taksë që do të prekë më shumë Serbinë dhe Hungarinë.

“Do të kemi furnizim të qëndrueshëm me gaz, por çmimi do të jetë më i lartë. Kjo do të ndikojë në rentabilitetin e termocentraleve urbane dhe industrisë. Që nga 1 nëntori, tashmë kemi një rritje të planifikuar prej 10% të çmimit të gazit, e cila ka të ngjarë të rezultojë në një rritje prej 20% të faturave”, thotë Zdravkoviq.

Rusia paguan tarifa shtesë tranziti prej pak më pak se 2 euro për MËh gaz të transituar përmes Bullgarisë. Taksa e re e energjisë ndaj gazit rus u fut me ligjin special bullgar për zbatimin e sanksioneve kundër Rusisë për shkak të pushtimit të Ukrainës.

Ndërkohë, presidenti Rumen Radev, të cilin kundërshtarët dhe Ukraina e akuzojnë për qëndrim pro-rus, ka kritikuar ashpër qeverinë për vendosjen e taksës ndaj gazit natyror rus, duke shtuar se tarifa shkatërron solidaritetin evropian në rastin e Hungarisë dhe Serbisë.

Presidenti mbajti poste shumë të afërta me ato të kryeministrit hungarez Viktor Orbán ndërsa sundonte Bullgarinë përmes qeverisë së përkohshme që ai emëroi vitin e kaluar.

Radev nuk mbështeti ndihmën ushtarake për Ukrainën, kundërshtoi pranimin në NATO, ndryshe nga vendet e tjera të rajonit, dhe shpesh i referohej pushtimit rus si një “konflikt”, të cilat gjëra tërbojnë Kievin.

Në prill të vitit 2022, Rusia vendosi në mënyrë të njëanshme të ndalojë furnizimin me gaz për Bullgarinë. Në atë kohë, nuk pati asnjë përgjigje nga Sofja dhe nuk u ruajt tranziti në vendet e tjera evropiane. Qeveria e përkohshme e Presidentit Radev nuk ngriti kurrë një padi kundër Gazprom për furnizimet e pezulluara/The Geopost/