Monitorimi i fundit: Mediat në Serbi raportojnë negativisht për BE-në, pozitivisht për Rusinë e Kinën

Mediat që përhap dezinformimin pro-rus në Ballkan shpesh përdor reklamat e blera nga kompani me reputacion perëndimor për të përforcuar besueshmërinë e tyre, përfunduan ekspertët e medias në një panel të mbajtur në Parlamentin Europian të martën (19 shtator).

Konferenca, e cila u përqendrua në situatën e medias në Bullgarinë anëtare të BE-së dhe Serbinë kandidate për BE, u organizua nga eurodeputeti bullgar Andrey Kovatçev dhe u organizua nga Nisma e Medias së Lirë Ballkanike (BFMI). Claire Atkin, CEO dhe bashkë-themeluese e institutit, një mbikëqyrës teknologjik i specializuar në industrinë e reklamave, theksoi se kompanitë e biznesit që blejnë reklama në media nëpërmjet firmave të specializuara zakonisht nuk janë në dijeni që reklamat e tyre përfundojnë në kanalet e dezinformimit pro-ruse.

“Edhe pse interneti është përdorur për shumë vite si një kanal për shitjen e produkteve dhe shërbimeve, tani zbulojmë se ai po përdoret për të shitur ide për radikalizim”, tha ajo.

Ajo shpjegoi se instituti i saj kishte identifikuar tri agjencitë që kishin më shumë gjasa të blinin reklama në kanalet televizive, një sistem sipas të cilit kompanitë e biznesit, nuk e dinë se janë atje. Për publikun e gjerë në Ballkan, shpjegoi Atkin, emri dhe marka e një kompanie të shquar perëndimore shton besueshmërinë e artikujve të shtypit që përmbajnë dezinformata.

Në të njëjtën kohë, ajo pranoi se kompanitë e biznesit nuk donin të lidheshin me "media që do t’i bënin të ndiheshin jo rehat”Rasha Nedeljkov, drejtor programi i Qendrës për Kërkim, Transparencë dhe Përgjegjësi (CRTA) me qendër në Beograd, një OJQ që mbron demokracinë, përshkroi një sistem në Serbi ku është shumë e lehtë të manipulosh publikun.

Ai tha se serbët kryesisht konsumojnë lajme nga stacionet televizive, me pesë TV tokësorë që mbulojnë
territorin. Sipas monitorimit nga CRTA gjatë gjashtë viteve, mediat serbe në përgjithësi raportonin
negativisht për BE-në dhe pozitivisht për Rusinë dhe Kinën.

Ai tha se 95% e bashkëbiseduesve në këto pesë kanale ishin nga shumica qeverisëse, me presidentin
Aleksandar Vuçiq që shfaqet më shpesh. Për shembull, ai tha se në vitin 2022, Vuçiq kishte 300 adresime të drejtpërdrejta, secila mesatarisht 45 minuta.

Në të njëjtën kohë, ai tha se 60% e reklamuesve ishin nga Perëndimi politik.

“Kompanitë nga vendet evropiane në thelb po mbështesin mediat në Serbi që po e përshkruajnë BE-në
në mënyrë negative”, tha ai, duke shtuar se raportimi serb për luftën në Ukrainë ishte i pamundur të
dallohej nga propaganda ruse.

Duke iu referuar televizionit famëkeq Pink, i njohur për promovimin e argëtimit të shkëlqyeshëm me
muzikë të pandërprerë, ai tha:

“Pink po krijon një realitet rozë për qytetarët serbë. Ata, për shembull, mohuan masakrën në Bucha
(Ukrainë) në një program që hynte mes reklamave nga kompania gjermane Lidl”, tha ai.

“Dëshirojmë të përpiqemi,i ndërgjegjësojmë këto kompani se çfarë realiteti po mbajnë për qytetarët
serbë”, tha ai, duke theksuar se në këtë trend, mbështetja për BE-në në vendin e tij ishte në rënie të lirë.
Atkin preku gjithashtu çështjen e PSYOPS, operacionet psikologjike për të përcjellë informacionin e
përzgjedhur tek audienca për të ndikuar në motivet dhe arsyetimin objektiv të tyre.