Shefi mercenar rus Prigozhin mbërrin në Bjellorusi

Yevgeny Prigozhin, udhëheqësi i grupit mercenar Wagner të Rusisë, ka mbërritur në Bjellorusi pasi organizoi një kryengritje jetëshkurtër, të ndërprerë fundjavën e kaluar kundër udhëheqjes së Presidentit rus Vladimir Putin për luftën kundër Ukrainës, tha udhëheqësi Bjellorus Alexander Lukashenko të martën.

Nuk ishte menjëherë e qartë se ku ishte Prigozhin në Bjellorusi, sa luftëtarë e kishin shoqëruar dhe sa kohë kishte planifikuar të qëndronte atje. Lukashenko, një aleat i Putinit, negocioi daljen e Prigozhin në Bjellorusi të shtunën e kaluar pasi Prigozhin udhëhoqi mijëra luftëtarë të tij në një karvan nga Ukraina drejt Moskës përpara se të ndërpresë përparimin pak para takimit me ushtarët rusë në periferi të kryeqytetit.

Putini i ka premtuar siguri Prigozhinit në Bjellorusi dhe sipas mediave shtetërore bjelloruse, autoritari Lukashenko i ka kërkuar Putinit të mos e vrasë Prigozhin.

“I thashë Putinit: Ne mund ta vrasim [Prigozhin], nuk ka problem. Nëse jo në përpjekjen e parë, atëherë në të dytën. Unë i thashë: Mos e bëj këtë,” tha Lukashenko në një takim me zyrtarët e sigurisë, sipas media shtetërore.

Vendet perëndimore kanë sanksionuar 68-vjeçarin Lukashenko për goditjen e figurave të opozitës dhe lejimin e Rusisë për të sulmuar Ukrainën vitin e kaluar nga territori bjellorus, ndërsa së fundmi i kanë lejuar Rusisë të ruajë armë bërthamore taktike në Bjellorusi për përdorim të mundshëm në konfliktin në Ukrainë.

Ndërsa Putin ka pohuar se Prigozhin është i sigurt në Bjellorusi, ai ka shprehur pikëpamje të përziera për Grupin Wagner që nga rebelimi kundër autoritetit të tij dhe udhëheqjes së Ministrisë së Mbrojtjes Ruse. Putini i quajti liderët e grupit Wagner tradhtarë, por gjithashtu tha se mercenarët e rangut të lartë treguan “me të vërtetë guxim dhe heroizëm” në luftën e tyre kundër forcave të Kievit.

Ardhja e Prigozhin në Bjellorusi vjen pasi Putin tha të martën se Moska pagoi 1 miliard dollarë midis majit 2022 dhe majit për të financuar plotësisht mercenarët Wagner, në kundërshtim me pretendimet e Prigozhin se ai financohej nga mercenarët.

“Përmbajtja e të gjithë grupit Wagner u sigurua plotësisht nga shteti, nga ministria e mbrojtjes, nga buxheti i shtetit. Ne e financuam plotësisht këtë grup,” u tha Putin zyrtarëve të mbrojtjes në një deklaratë televizive. Rusia dikur e mohoi ekzistencën e Grupit Wagner, por ajo ka mbrojtur interesat ruse në disa vende në Afrikë dhe Lindjen e Mesme.

Shumë nga luftëtarët e Wagner-it në Ukrainë ishin kriminelë të dënuar që u liruan nga burgjet ruse me premtimet se pjesa e mbetur e dënimeve të tyre do të anulohej nëse do të luftonin në Ukrainën fqinje për gjashtë muaj.

Siç ka rezultuar, megjithatë, shumë nga rekrutët Wagner ishin të trajnuar keq, të pajisur keq për luftë në vijat e frontit në Ukrainë dhe u vranë shpejt.

Përveç pagave dhe shpërblimeve që Rusia u pagoi trupave të Wagner, Putin tha se kompania e ushqimit dhe hotelierisë së Prigozhin mori pothuajse një miliardë dollarë të tjerë për të ushqyer trupat ruse.

“Shpresoj se gjatë kësaj pune askush nuk ka vjedhur asgjë ose, le të themi, ka vjedhur më pak, por sigurisht që ne do të hetojmë të gjitha këto,” tha Putin për financimin shtetëror të kompanive të hotelierisë Wagner dhe Prigozhin.

Prigozhin tha në fillim të këtij viti se ai kishte financuar gjithmonë Wagner, por po kërkonte fonde shtesë pasi Putin pushtoi Ukrainën 16 muaj më parë.

Prigozhin tha të hënën se përparimi i trupave të tij në Moskë nuk ishte një përpjekje për të përmbysur qeverinë ruse dhe se ai mbetet një patriot. Prigozhin është ankuar prej javësh se autoritetet ruse të mbrojtjes nuk i kanë siguruar municion të mjaftueshëm.

Putin e ka përshkruar përparimin e lëvizjes Wagner drejt Moskës si një rebelim të armatosur dhe ka urdhëruar lëvizjen Wagner të dorëzojë armët e rënda dhe luftëtarët e saj ose t’i bashkohen forcave të armatosura të rregullta ose të pranojnë mërgimin në Bjellorusi.

Shërbimi Federal i Sigurisë Ruse njoftoi të martën se kishte mbyllur hetimet për kryengritjen e armatosur.

Në një deklaratë të shpërndarë nga agjencitë ruse të lajmeve, FSB tha se personat e përfshirë “kanë ndërprerë aktivitetet e tyre që synonin kryerjen e krimit”. Mosndjekja penale e luftëtarëve ishte pjesë e një marrëveshjeje të shtunën vonë që i dha fund kryengritjes.

Ministria ruse e Mbrojtjes tha të martën se grupi Wagner po përgatitej t’i dorëzonte ushtrisë ruse pajisje të rënda ushtarake.

Agjencitë e inteligjencës amerikane “e dinin” se rebelimi i menaxhuar nga Prigozhin ishte “një mundësi” dhe informuan Kongresin amerikan “sipas kësaj” përpara se të fillonte, tha një burim i njohur me çështjen, i cili kërkoi të mbetet anonim.

Presidenti amerikan Joe Biden kishte deklaruar më parë: “Ne e kemi bërë të qartë se nuk jemi të përfshirë; nuk kemi të bëjmë fare me të”. Mesazhi i Bidenit se Perëndimi nuk ishte i përfshirë, iu përcoll drejtpërdrejt rusëve përmes kanaleve të ndryshme diplomatike, u tha gazetarëve zëdhënësi i Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë, John Kirby. Ai nuk e karakterizoi reagimin e Rusisë./VOA/