PROTESTI U SRBIJI OTIMAJU VUČIĆA OD VUČIĆA

To je bio način na koji je građanski protest predvođen studentima Aleksandru Vučiću i Srpskoj naprednoj stranci preoteo monopol na simbole patriotizma. Zastave republike Srbije mogle su se videti na ramenima demonstranata u svakom kutku države, čak i u multinacionalim sredinama gde nije emotivno pozdravljano prisustvo srpske nacionalne simbolike od raspada socijalističke Jugoslavije, poput Sandžaka i Vojvodine.

Međutim, uz srpske državne simbole i himnu, koji su pozivali na jedinstvo, na protestu su počele da se provlače i dominuju srpske šovinističke zastave, među kojima sa natpisom „Nema predaje“ i kartom Kosova. Svađe među demonstratima su nastajale zbog nošenja zastava EU i Ukrajine, a istovremeno su bile prihvatljive zastave Ruske Fedreracije.

 Omladina je režimu Aleksandru Vučiću oduzela i pravoslavne simbole kao osnovu njegovog populističkog nacionalizma. Tokom zime i proleća 2025. godine studenti i srednjoškolci pešačili su Srbijom sa pravoslavnim ikonama i zastavama. Bilo je i onih koji su nosili krstove, čime su protesti dobijali izgled verskih hodočašća.

U toj ikonografiji pojavile su se zastave iz srpske istorije, ali i simbolika četničkog kolaboracionog pokreta iz Drugog svetskog rata. U međuvremenu, studenti su odlučili da protest uđe u politiku i stavili ultimatum srpskim vlastima i Aleksandru Vučiću da raspiše izbore.

Veliki studentski protest na srpski verski i nacionalani praznik Vidovdan (28. juna) u Beogradu na scenu je izveo govornike koji su se obraćali šovinističkom retorikom, koja je podsećala na rasapd socijalističke Jugoslavije i početak ratova 90-tih godina. U diskursu je dominirala ideologija „velike Srbije“, odnosno sada popularno nazvanog – „srpskog sveta“ (po uzoru na imperijalistički i militantni „ruski svet“). Kosovo je ponovo postalo suština nacionalne srpske politike.

Ulaskom u politički proces studentski i građanski protesti su od režima Aleksandra Vučiča počeli da otimaju i nacionalistički narativ o ujedinjenju svih Srba u regionu Zapadnog Balkana, koji je na izborima strankama i političarima kao što je Slobodan Milošević, Vojislav Koštunica, Vojislav Šešelj, Tomislav Nikolić, pa i sam Vučić, donosio milione glasova.

Glavni zahtev studentskog i građanskog protesta je raspisivanje izbora, kao sredstva da se kazni smrtonosna korupcija i nasilje nad demonstrantima.

Građanski i moderni protest, u početku ustrojen po pravilima bezliderstva, direktne demokratije i studenstkih plenuma svojim omasovljenjem i ulaskom u politiku nakon osam meseci postaje popularni srpski nacionalistički pokret sa populističkim narativom. Nacionalizam poslednje tri i po decenije Srbiju i njeno društvo drži vezanu za antizapadne stavove, sukob sa susedima, sklonost autoritarnizmu i ličnom političkom vođstvu.

 Približavanjem izborima, studentskom i građanskom protestu ostalo je još da nađu lidera koji će svojim imenom i harizmom da pobedi srpskog predsednika i njegovu Srpsku naprednu stranku. U Srbiji cena političke pobede je da to neće biti kandidat koji je otvoreno za EU, politički centrista i liberal. Za pobedu na izborima u srpskoj politici potrebno je naći nekog ko može da bude adekvatan protivnik (još uvek) popularnom Aleksandru Vučiću. Odnosno po svemu sudeći, kandidat sličan njemu, da figurativno rečeno – Vučiću otme samog Vučića. /The Geopost/