Stotine ruskih vojnika lečeno u beloruskim bolnicama, otkriva istraga

Stotine ruskih vojnika ranjenih u ratu u Ukrajini lečeno je u beloruskim bolnicama, uključujući i neke iz vojnih jedinica povezanih sa navodnim ratnim zločinima u Ukrajini.

Ovo je prema novom izveštaju Beloruskog istražnog centra, pripremljenom u saradnji sa Ruskom službom RSE/RL i „Šems“, istražnom jedinicom ukrajinske službe RSE/RL.

Ova otkrića su najnovija koja su se pojavila iz ogromne baze podataka ruskog Ministarstva odbrane o medicinskim kartonima, koja je procurela u RSE/RL ranije ove godine.

Ovi podaci pokrivaju stotine hiljada vojnog osoblja – i oficira i vojnika – od kojih je većina služila u Ukrajini. Oni pružaju neviđen uvid u obim ruskih gubitaka u više od 40 meseci od početka velike invazije na Ukrajinu – najvećeg i najkrvavijeg kopnenog rata u Evropi od Drugog svetskog rata.

Beloruske vojne i bezbednosne snage su godinama bile usko integrisane u ruske bezbednosne strukture, proces koji se ubrzao nakon invazije u februaru 2022. Dugogodišnji beloruski lider Aleksandar Lukašenko odupirao se predlozima Kremlja da pošalje svoje snage u Ukrajinu, ali je dozvolio ruskim snagama da koriste neke delove beloruske teritorije za operacije.

Jekaterina Raševskaja, advokatica Regionalnog centra za ljudska prava, rekla je da se tretman ruskih vojnika ranjenih u Ukrajini može smatrati direktnom podrškom ratu, čime se gubi pravo Belorusije na neutralnost u sukobu.

„Tretman ruskih vojnika treba smatrati delom ukupne podrške ratu i gubitka neutralnog statusa“, rekla je u intervjuu za Beloruski istražni centar, koaliciju beloruskih novinara u egzilu.

Prema procureloj bazi podataka, koja otprilike pokriva prve 2,5 godine rata, najmanje 898 ruskih vojnika prošlo je kroz beloruske medicinske ustanove, što uključuje i redovne oružane snage i pripadnike Nacionalne garde.

Više od polovine ruskih vojnika lečenih u beloruskim ustanovama pripada 64. odvojenoj motorizovanoj streljačkoj brigadi iz Dalekoistočnog Habarovskog kraja, prema bazi podataka Ministarstva odbrane. U bazi podataka se nalazi 482 pripadnika brigade, uključujući 20 oficira.

Zajedno sa drugom jedinicom, 76. gardijskom vazdušno-desantnom divizijom, 64. brigada je okupirala nekoliko regiona severno od Kijeva, uključujući grad Buhu, gde je, prema podacima ukrajinskih vlasti, stotine civila mučeno ili ubijeno početkom 2022. godine.

Jedan od vojnika 76. divizije koji su služili u Buhi bio je Aleksandar Kvitko, koji je komandovao 6. četom divizije. Prema podacima sajta „Schemes“, Kvitko je boravio u kući na adresi Jablonskaja ulica 144 u Buhi, kući u kojoj su, prema rečima ukrajinskih istražitelja, bili držani, a kasnije i pogubljeni pripadnici lokalnih ukrajinskih teritorijalnih odbrambenih snaga.

Prema izveštaju Rojtersa, njegovo ime se pojavljuje i u pismu upućenom njemu, koje je ostavljeno u kući u Buhi.

Prema bazi podataka, Kvitko je primljen u gradsku bolnicu u Gomelju 28. marta 2022. godine, gde je lečen zbog rana od šrapnela na vratu, ruci i nozi.

Ukrajinski istražitelji optužuju Kvitka za umešanost u ubistvo starije žene.

Kvitko nije odgovarao na pozive i poruke RSE/RL koji su tražili komentar.

Bitka za Hostomel

Među ostalim vojnicima koji su sleteli u beloruske objekte bili su 16. brigada ruske vojnoobaveštajne agencije GRU, koja je učestvovala u zauzimanju teritorije Černobiljske nuklearne elektrane, i ukrajinski centar specijalnih snaga Kubinka-2, čiji su vojnici učestvovali u zauzimanju ukrajinskog poluostrva Krim 2014. godine.

Jedan od vojnika čije se ime pojavljuje u bazi podataka Ministarstva odbrane je Roman Zjazin, 21-godišnji redov u 31. vazdušno-desantnoj brigadi separatističke garde, koji je primljen u bolnicu u gradu Gomelju 4. marta 2022. godine, manje od dve nedelje nakon početka invazije. Zapisi pokazuju da je lečen zbog otvorenog preloma donje vilice.

Zjazin se nije vratio u rat nakon povrede, već je postao kadet u vojnoj sportskoj školi.

U decembru 2024. dao je intervju zvaničnom televizijskom kanalu Ministarstva odbrane, Zvezda, u kojem je pomenuo ruski vazdušni napad na aerodrom Hostomel severno od Kijeva.

Ovaj napad, koji se dogodio u prvim satima invazije, sprečile su ukrajinske oružane snage. Prema rečima stručnjaka, ruske trupe su mogle uspeti da zauzmu Kijev da je aerodrom bio zauzet.

„Napredovali smo direktno do predgrađa i grada Hostilja, gde sam ranjen. I evakuisan sam“, rekao je Zjazin za Zvezdu.

Ruske snage koje su izvršile invaziju na Ukrajinu sa severa u februaru 2022. godine uključivale su i nevojne trupe: pripadnike policije za razbijanje demonstracija iz službe OMON. Najmanje 68 oficira OMON-a je takođe ranjeno i prebačeno u beloruske medicinske ustanove na lečenje, prema bazi podataka.

Jedan od ovih oficira bio je Aleksej Artamonov, koji je zadobio tri rane od šrapnela i prelom i prebačen je u bolnicu u Čojnikima. Ukrajinske trupe su takođe pronašle njegovu rusku dozvolu za vatreno oružje i vozačku dozvolu, koje su ostale nakon povlačenja ruskih trupa.

Artamonov nije odgovorio na poruke poslate putem društvenih mreža od strane RSE/RL.

Još jedan oficir OMON-a lečen u beloruskom objektu bio je Andrej Hitrov, koga su ukrajinski istraživači umešali u zlostavljanje civila tokom kratkog perioda kada su ruske trupe okupirale deo Gostomela.

Beloruski istražni centar identifikovao je oko 70 vojnika iz 5. tenkovske brigade Separatističke garde i 37. motorizovane streljačke brigade koji su takođe lečeni u beloruskim objektima.

Jedan od njih, Zorik Zigbin, komandant tenka, primljen je u gradsku bolnicu u Gomelju sa ranama od gelera 9. marta 2022. Zigbin se vratio na bojište nakon otpusta, gde mu je noga amputirana u februaru 2023. godine./Rferl/