NATO forcon mbrojtjen kibernetike të Bosnjës dhe Hercegovinës: Sheh Rusinë dhe Kinën si kërcënime të mundshme

Edhe pse zakonisht nuk mendohet nga shumica e qytetarëve të zakonshëm, interneti, gjysmëpërçuesit dhe teknologjia dixhitale po bëhen gjithnjë e më shumë një çështje e sigurisë kombëtare dhe një temë e pashmangshme në formulimin e strategjive të sigurisë.

Kjo është arsyeja pse NATO e njohu hapësirën kibernetike në vitin 2016 si një zonë operacionale ku Aleanca duhet të zhvillojë mekanizma mbrojtës, siç bën në kuptimin “klasik” kur bëhet fjalë për mbrojtjen tokësore, detare dhe ajrore.

Në të vërtetë, në korrik 2016, aleatët e NATO-s morën një angazhim për të forcuar mbrojtjen në hapësirën kibernetike si një nga fushat e tyre prioritare. Në Samitin e NATO-s 2018 në Bruksel, ku morën pjesë edhe të përditshmet e BiH-së Nezavisne novine dhe Oslobođenje, NATO ra dakord të themelonte një Qendër të Mbrojtjes Kibernetike dhe u vendos gjithashtu që NATO të përdorte aftësitë kibernetike të shteteve anëtare individuale për të qenë në gjendje të punojnë së bashku në mënyrë më efektive për të luftuar këto kërcënime.

Në shkurt 2019, aleatët filluan t’i zbatojnë këto vendime në nivel operacional dhe bashkëpunimi me BE-në u vendos përmes Marrëveshjes Teknike për Mbrojtjen Kibernetike. Një nga masat është forcimi i bashkëpunimit me industrinë, pra kompanitë që prodhojnë komponentë thelbësorë ose softuer dhe fusha të tjera të lidhura.

“Aleatët përdorin NATO-n si një platformë për konsultime politike, ndajnë shqetësimet rreth aktiviteteve keqdashëse dhe shkëmbejnë qasje dhe përgjigje kombëtare, ndërsa marrin në konsideratë përgjigjet e përbashkëta pasi NATO promovon një hapësirë kibernetike të lirë, të hapur, paqësore dhe të sigurt,” theksuan ata.

Nga ana tjetër, BiH është jashtëzakonisht joaktive kur bëhet fjalë për këtë fushë të rëndësishme të sigurisë kombëtare. Me përjashtim të Republika Srpska, e cila ka miratuar disa dokumente në këtë fushë, BiH nuk ka një kuadër ligjor adekuat apo kapacitet shtetëror për të mbrojtur efektivisht kundër kërcënimeve kibernetike. Duke qenë se NATO i sheh Rusinë dhe Kinën si një kërcënim të mundshëm për hapësirën kibernetike në BiH, aleanca miratoi një paketë ndihme për BiH në Samitin e Madridit vitin e kaluar, zbatimi i së cilës ka filluar këto ditë.

Selia qëndrore e NATO-s në Bruksel konfirmoi se kjo zonë është pjesë e paketës së ndihmës dhe se qëllimi i forcave të armatosura të BiH dhe shtetit si i tërë është ta bëjnë atë më të qëndrueshme ndaj kërcënimeve kibernetike.

“Për shembull, ndihma do të ofrohet nëpërmjet Mekanizmit të Ndërtimit të Kapacitetit të Mbrojtjes së NATO-s për BiH për evakuimin mjekësor, pajisjet e komunikimit për forcat tokësore dhe ajrore, trajnimin, menaxhimin e krizave, mbrojtjen kibernetike dhe kundër terrorizmit,” theksuan ata.

Çështja e mbrojtjes kibernetike, si dhe lufta kundër lajmeve të rreme, është bërë edhe më aktuale që kur Donald Trump u bë President i SHBA-së, pasi janë shfaqur dyshime se aktorët rusë jo vetëm që ndikuan në zgjedhjen e tij si President, por edhe krijuan një seri të tërë sociale. faqe mediatike që ndikuan në opinionin publik.

Në SHBA, të gjitha agjencitë e sigurisë janë përfshirë në hetime për këto fenomene dhe janë ngritur akuza. Yevgeny Prigozhin, lideri i grupit paramilitar Wagner, i cili po merr pjesë në luftën në Ukrainë në anën e Rusisë, është ndër ata që janë përmendur si pjesë e rrjetit të krijimit të përçarjes në SHBA duke krijuar lajme të rreme. Nëntorin e kaluar, i pyetur nga një gazetar, Prigozhin pranoi se kishte marrë pjesë në këto aktivitete.

THELLIMI I NDARJES

“Unë do t’i përgjigjem pyetjes tuaj shumë delikate dhe ju kërkoj falje që kam futur disa paqartësi. Zotërinj, ne kemi ndërhyrë, po ndërhyjmë dhe do të ndërhyjmë. Me kujdes, saktë, kirurgjik dhe në mënyrën tonë, siç e dimë ne”, tha ai.

NATO thotë se dezinformimi përkufizohet si krijimi i qëllimshëm dhe shpërndarja e informacionit të rremë apo të manipuluar me qëllim të mashtrimit.

“Dezinformimi përdoret për të thelluar ndarjet midis aleatëve dhe për të minuar besimin në qeveritë e zgjedhura. Aleanca është përballur me këto çështje që nga fillimi i saj dhe ka qenë aktive në parandalimin e rritjes së konsiderueshme të dezinformatës dhe propagandës që kur Rusia aneksoi ilegalisht Krimenë në Ukrainë në vitin 2014,” thonë ata./Oslobođenje.ba/