Inga Pelinjagri, një shtetase ruse me origjinë ukrainase, e cila ka statusin e refugjatit politik në Itali, ndodhet në paraburgim për ekstradim prej dy javësh në qendrën e paraburgimit në Spuz, afër Podgoricës.
Pelinyagri u arrestua më 22 korrik në aeroportin e Podgoricës në bazë të një urdhër-arresti të Interpolit nga Moska, e cila e kërkon atë për mashtrim, sipas përgjigjeve të Gjykatës së Lartë për Radion Evropa e Lirë (REL).
Siç kanë deklaruar, ajo është ndaluar për shkak të rrezikut të arratisjes.
Kundër këtij vendimi ka apeluar avokati i saj, Dalibor Tomovic.
Më 5 gusht, Gjykata e Lartë e rrëzoi ankimin.
Ministria e Jashtme italiane konfirmoi për REL se ajo kishte dokumente udhëtimi italiane, të cilat i kishte edhe në momentin e ndalimit.
Italia i dha Peliniagr statusin e refugjatit politik për shkak të kundërshtimit të tij publik ndaj regjimit në Rusi, tha Tomovic për REL.
Avokati i Tomovic është punësuar nga Human Rights Action (HRA), e cila përfaqëson Peliniagrin në këtë rast.
HRA konsideron se Pelinjagra mbrohet nga instrumentet ndërkombëtare të cilat e ndalojnë Malin e Zi ta dëbojë ose ta kthejë me forcë në një territor ku jeta ose liria e saj do të kërcënohej:
Autoritetet italiane kanë përcaktuar se ajo do t’i nënshtrohej një persekutimi politik në Rusi që do të rrezikonte jetën e saj.
Duke urdhëruar ndalimin, shteti nuk mori parasysh azilin politik të Pelinigradit, tha HRA.
Ai paralajmëroi gjithashtu se një vendim për ekstradimin e saj në Rusi do të shkelte detyrimet ndërkombëtare dhe të drejtat e njeriut të Malit të Zi.
HRA pret që gjykata të marrë një vendim për ekstradimin brenda 30 ditëve.
Çfarë thotë qeveria malazeze?
Më 30 korrik, kryeministri Milojko Spajic u tha gazetarëve në në Kuvend se vendi është i detyruar të arrestojë personat në listën e kuqe të Interpolit.
“Gjykatat (malazeze) janë shkalla e fundit që jep fjalën e fundit, por Ministria e Drejtësisë po punon intensivisht për të parë të gjitha opsionet në tryezë në lidhje me këtë rast,” tha Spajic.
Gjykata, megjithatë, i tha REL se Moska po padit Peliniagrin “për krimin e mashtrimit të kryer nga një grup personash në një shkallë jashtëzakonisht të madhe me marrëveshje paraprake”.
Sipas Ministrisë së Brendshme ruse, Peliniagri është në listën e tyre të kërkuar në lidhje me një çështje që përfshin një masë paraprake që i ndalon të largohet nga vendbanimi i saj.
Zyra e ministrit të Drejtësisë i tha REL se procesi i ekstradimit në këtë rast sapo ka filluar.
“Ministria e Drejtësisë do ta shikojë nga afër këtë rast dhe në dritën e të gjitha rrethanave të rastit do të marrë një vendim të drejtë, duke respektuar parimet e ligjit ndërkombëtar për të drejtat e njeriut”, thuhet në përgjigjen për REL.
“Në funksion të vendimeve të mundshme në të ardhmen nga Ministria e Drejtësisë, është e parakohshme të paragjykojmë veprimet tona të mëtejshme në këtë moment”.
Marić: Nuk mendoj se do të ekstradohet në Moskë
Ish-sekretari shtetëror i Ministrisë së Drejtësisë, Boris Maric, beson se Mali i Zi nuk po shkel të drejtat e paraburgosurës Pelinigre, pasi ajo ka të drejtë për kontrolle shtesë në procedurë.
“Por kjo duhet të bëhet në një kohë të arsyeshme, shumë shpejt. Kjo është veçanërisht e vërtetë që Gjykata e Lartë të reagojë shpejt dhe të propozojë një zgjidhje,” tha Maric për REL.
Ai tregon se paraburgimi ekstradues mund të zgjasë deri në gjysmë viti.
Ajo beson se autoritetet tashmë janë në komunikim me Italinë, e cila i ka dhënë azil politik.
Maric beson se, sipas informacionit në dispozicion, ka shumë arsye për të dyshuar se kjo është një përpjekje për një përpjekje të fshehtë politike nga Moska kundër Pelinjagru.
“Sa i përket imponimit të nesërm të një akti të mundshëm ndëshkues politik, i cili është i papranueshëm sipas ligjit ndërkombëtar dhe konventave të ratifikuara”.
Dhe nëse është kështu, duhet të veprohet në përputhje me rrethanat, pra të mbrohet, thotë Maric.
Ai nuk beson se Mali i Zi do ta ekstradonte atë në Rusi.
Cilat janë zgjidhjet e mundshme?
Maric shpjegon se ka dy zgjidhje: të kthehet në Itali ose, nëse Mali i Zi është i interesuar, t’i japë azil politik.
“Autoritetet kombëtare duhet të përcaktojnë në komunikim me Italinë se cilin opsion do të ndiqnin, sepse ai vend do të duhej të jepte faktet që e çuan atë për t’i dhënë azil politik.
Podgorica beson se mund t’i pranojë këto argumente sepse Italia është anëtare e Bashkimit Evropian, me të cilin tashmë ka detyrime traktate.
Dhe avokati Tomovic tregon aspektin italian të çështjes.
Ai thotë se argumenti kryesor i mbrojtjes është se Pelinjagrijeva nuk është shtetase ruse, por person nën mbrojtjen ndërkombëtare të Italisë.
Mali i Zi duhet ta respektojë këtë status, thotë Tomovic, duke iu referuar Konventës për Refugjatët dhe Ligjit për Mbrojtjen Ndërkombëtare dhe të Përkohshme të të Huajve.
“Mali i Zi nuk ka të drejtë ta mbajë atë në paraburgim. As ligji vendas dhe as një marrëveshje ndërkombëtare nuk mund ta ekstradojnë atë në Rusi.”
Sipas tij, Pelinjagri është vizituar në burg nga përfaqësues të Ambasadës Italiane, UNHCR-së dhe Zyrës së Avokatit të Popullit të Malit të Zi.
Zyra e Avokatit të Popullit i tha REL se procesi i ekstradimit është çështje e gjykatave, të cilat nuk kanë mandat të përgjigjen.
Ata gjithashtu deklaruan se Pelinjagri nuk kishte kundërshtime për kushtet dhe trajtimin në paraburgim.
Qëndrimi zyrtar i Romës
Ambasada italiane dhe ministria e jashtme italiane po ndjekin nga afër rastin, tha ministria në Romë për REL.
Ata konfirmuan se Pelinigra posedonte dokumente udhëtimi italiane në momentin e arrestimit, se Zëvendës Shefi i Misionit e vizitoi atë në paraburgim më 25 korrik dhe se ata janë në kontakt të ngushtë me familjen e saj.
“Për shkak të statusit të veçantë të shtetasit, Ambasada Italiane në Podgoricë do të vazhdojë të ndjekë nga afër rastin dhe të ofrojë ndihmën e nevojshme konsullore”.
Kush është Inga Pelinjagri?
Grupi SOTAvision Telegram publikoi një letër të Pelinjagrit, ku thuhej se ajo kishte kërkuar ekstradim nga konsulli italian në Mal të Zi në Itali, ku kishte jetuar si refugjate deri në momentin e arrestimit.
Gjithashtu thuhet se bashkëshorti dhe fëmija i saj i mitur ndodhen në Itali.
Në letrën e saj, ajo shpjegonte se po persekutohej nga autoritetet ruse për aktivitetet e saj politike, përfshirjen e saj në organizata të padëshiruara dhe qëndrimin e saj kundër luftës.
Ajo theksoi se kishte hyrë në Mal të Zi me një pasaportë italiane dhe kujtoi “ndalimin e ekstradimit për dëbim në Rusi”.
Nuk dihet se kur Pelinjagrijeva u largua nga Rusia dhe as sa kohë qëndroi në Itali para se të merrte azil politik nga ai vend.
Ka informacione zyrtare se ajo ishte gazetare në fillim të viteve 2000.
Së bashku me Perolešina Marina Vitaljevna, ajo fitoi çmimin e gazetarisë së qytetit të Moskës në vitin 2003 për krijimin e programit historiko-kulturor “Moskvarium” për të kaluarën dhe të tashmen e Moskës.
Në vitin 2022, ajo ishte pjesë e projektit “Dëshmitarët” të TV2, të ndaluar në Rusi.
Në kanalin e saj në YouTube dhe llogarinë e Platformës X, ajo ndau video të shkurtra që tregojnë pasojat e agresionit rus në Ukrainë, qytetet e shkatërruara dhe thirrjet për paqe.
Të gjitha postimet janë të vitit 2022.
Më 31 korrik, një letër e hapur për Julia Navalny, e veja e Aleksei Navalny, u publikua në llogarinë e saj në Facebook, e cila RFE nuk mund ta konfirmonte vërtetësinë e saj, duke thënë se ajo po fliste nga paraburgimi në Mal të Zi.
Në letër, ajo kërkon ndihmë nga mbështetësit e burgosur të Aleksei Navalny.
Raporti i CEPA-s: Rusia po zhvillon “luftë në hije” në Evropë, rritet rreziku i përshkallëzimit 
Momçilo Gajiq, udhëheqësi i grupit serb që shkaktoi trazira në Evropë me urdhër të inteligjencës ruse, strehohet në Moskë 
Kosova bashkë me vendet e tjera dënon sulmet iraniane në Ngushticën e Hormuzit 
Deputeti i Bundestagut gjerman: Ndërhyrja e NATO-s në ’99-ën ndali gjenocidin e Millosheviqit në Kosovë 
Ulja e orëve të gjuhëve të huaja në shkollat ruse si mjet militarizimi 
“Nuk e bënë shqiptarët” – Si u vra Milosh Vlashkoviqi në Mazgit nga dy ushtarë serbë, teksa grabisnin shtëpitë në vitin 1999