Zelensky zbulon planin amerikan me 20 pika për përfundimin e luftës me Rusinë

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka bërë publike të mërkurën detajet e një plani të ri paqeje të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara për t’i dhënë fund luftës me Rusinë.

Sipas tij, dokumenti është dakorduar mes negociatorëve nga Kievi dhe Uashingtoni dhe i është dërguar Moskës për shqyrtim dhe reagim.

Gjatë një takimi informues me gazetarët në Kiev, Zelensky sqaroi se plani përbëhet nga 20 pika kryesore dhe do të plotësohet me marrëveshje shtesë dypalëshe mes SHBA-së dhe Ukrainës, të fokusuara në garancitë e sigurisë dhe rindërtimin pas luftës. Presidenti ukrainas nuk publikoi draftin e dokumentit, por e përshkroi atë pikë për pikë.

Plani riafirmon sovranitetin e Ukrainës dhe parashikon një marrëveshje të plotë dhe të pakushtëzuar mossulmimi mes Ukrainës dhe Rusisë, të shoqëruar me një mekanizëm monitorimi ndërkombëtar përgjatë vijës së kontaktit, përfshirë mbikëqyrjen me mjete pa pilot.

Ukraina do të përfitojë garanci të forta sigurie, të ofruara nga SHBA, NATO dhe shtetet evropiane nënshkruese, që pasqyrojnë parimet e Nenit 5 të NATO-s. Në rast të një agresioni të ri rus, parashikohet rivendosja automatike e të gjitha sanksioneve globale kundër Rusisë. Ndërkohë, garancitë do të bëhen të pavlefshme nëse Ukraina do të sulmonte Rusinë pa provokim.

Sipas planit, Forcat e Armatosura të Ukrainës do të mbeten në nivelin prej 800 mijë trupash në kohë paqeje, ndërsa Rusia do të formalizojë një politikë mos-agresioni ndaj Ukrainës dhe Evropës.

Integrimi evropian dhe rindërtimi

Dokumenti parashikon që Ukraina të bëhet anëtare e Bashkimit Evropian brenda një afati të përcaktuar, si dhe të ketë akses të privilegjuar afatshkurtër në tregun evropian.

Një shtyllë kyçe e planit është rindërtimi ekonomik i Ukrainës. Parashihet krijimi i një Fondi për Zhvillimin e Ukrainës, investime në teknologji, inteligjencë artificiale, infrastrukturë, energji, nxjerrje mineralesh dhe rindërtim urban. SHBA dhe kompanitë amerikane do të marrin pjesë në modernizimin e infrastrukturës së gazit të Ukrainës, ndërsa Banka Botërore do të ofrojë një paketë të posaçme financimi.

Gjithashtu, SHBA dhe vendet evropiane planifikojnë krijimin e një fondi kapitali dhe grantesh prej rreth 200 miliardë dollarësh për investime transparente dhe efektive në Ukrainë.

Çështjet territoriale dhe siguria

Plani njeh de facto vijën aktuale të kontaktit në rajonet e Donetskut, Luhanskut, Zaporizhzhisë dhe Khersonit, duke parashikuar më pas diskutime për ripozicionimin e forcave dhe krijimin e mundshëm të zonave të veçanta ekonomike. Vendosja e forcave ndërkombëtare përgjatë vijës së kontaktit do të kërkonte miratim të posaçëm nga parlamenti ukrainas ose referendum.

Rusia do të duhet të tërheqë trupat nga rajonet e Dnipropetrovskit, Nikolajevit, Sumit dhe Kharkivit përpara hyrjes në fuqi të marrëveshjes.

Çështje humanitare dhe politike

Parashikohet shkëmbimi i të gjithë të burgosurve të luftës sipas parimit “të gjithë për të gjithë”, kthimi i civilëve dhe pengjeve, përfshirë fëmijët dhe të burgosurit politikë, si dhe krijimi i një komiteti humanitar për çështjet e pazgjidhura.

Ukraina konfirmon se do të mbetet shtet jo-bërthamor, ndërsa Centrali bërthamor i Zaporizhzhyas do të operohet bashkërisht nga Ukraina, SHBA dhe Rusia. Pas nënshkrimit të marrëveshjes, Ukraina do të mbajë zgjedhje sa më shpejt të jetë e mundur.

Mekanizmi i zbatimit

Sipas Zelenskyt, marrëveshja do të jetë ligjërisht e detyrueshme dhe zbatimi i saj do të monitorohet nga një Këshill Paqeje i kryesuar nga Presidenti Donald Trump, me pjesëmarrjen e Ukrainës, Rusisë, SHBA-së, NATO-s dhe Evropës. Çdo shkelje do të shoqërohet me sanksione.

Në momentin që të gjitha palët bien dakord për dokumentin, një armëpushim i plotë do të hyjë në fuqi menjëherë.

Plani me 20 pika

Riafirmimi i sovranitetit të Ukrainës – Ukraina njihet si shtet sovran nga të gjithë nënshkruesit.

Marrëveshje e plotë mossulmimi – Armëpushim dhe mekanizëm monitorimi ndërkombëtar (përfshirë mbikëqyrje pa pilot).

Garanci të forta sigurie për Ukrainën.

Forcat e Armatosura të Ukrainës – 800,000 trupa në kohë paqeje.

Garanci sigurie nga SHBA, NATO dhe shtetet evropiane, që pasqyrojnë Nenin 5.

Rivendosje automatike e sanksioneve ndaj Rusisë dhe përgjigje e koordinuar ushtarake nëse Rusia pushton Ukrainën.

Kushtëzimi i garancive – Garancitë bien nëse Ukraina sulmon pa provokim; aktivizohen nëse Rusia sulmon.

Lejohen garanci dypalëshe sigurie për Ukrainën.

Politikë formale mos-agresioni e Rusisë ndaj Ukrainës dhe Evropës.

Anëtarësimi i Ukrainës në BE brenda një afati të përcaktuar dhe akses i privilegjuar afatshkurtër në tregun evropian.

Paketë globale zhvillimi dhe rindërtimi (fond zhvillimi, investime në teknologji/AI, energji, infrastrukturë, minerale; financim nga Banka Botërore).

Fonde të posaçme dhe fond 200 mld USD nga SHBA dhe Evropa për investime transparente; standarde të larta për FDI.

E drejta e Ukrainës për kompensim dhe përshpejtimi i një marrëveshjeje të tregtisë së lirë me SHBA-në.

Status jo-bërthamor i Ukrainës (NPT) dhe operim i përbashkët i centralit të Zaporizhzhyas (Ukrainë–SHBA–Rusi).

Programe edukative dhe mbrojtje e pakicave, sipas standardeve të BE-së.

Njohja de facto e vijës aktuale të kontaktit në Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia dhe Kherson.

Ripozicionimi i forcave dhe forca ndërkombëtare monitoruese; çdo zonë e veçantë kërkon miratim parlamentar ose referendum.

Tërheqja e trupave ruse nga Dnipropetrovsk, Mykolaiv, Sumy dhe Kharkiv.

Çështje humanitare dhe ligji ndërkombëtar – Konventat e Gjenevës, liri tregtare në Dnieper/Detin e Zi, komitet humanitar, shkëmbim “të gjithë për të gjithë”, kthimi i civilëve dhe pengjeve.

Zbatimi dhe armëpushimi – Zgjedhje pas nënshkrimit; marrëveshje ligjërisht detyruese e monitoruar nga Këshill Paqeje i kryesuar nga Presidenti Trump; armëpushim i menjëhershëm pas dakordimit./TheGeoPost.