Zbulohen investimet e elitës së partisë në pushtet SNS në fondin “Vista Rica”: Pastrim të parave dhe favorizim në kontrata shtetërore

Hetuesit serbë po shqyrtjnë disa depozita në fondet investuese “Vista Rica Invest” dhe “Vista Rica Corporate”, të themeluara në nëntor 2023 nga Tatjana Vukiq, Vojislav Nediq dhe Srdjan Davidoviq.

Këto fonde, të lidhura me funksionarë të lartë të partisë SNS-së dhe elitat e afërta me pushtetin, dyshohen për pastrim të parave, veçanërisht pas rritjes së shpejtë të depozitave dhe listës së klientëve të privilegjuar.

Vukiq, anëtare e Kryesisë së SNS-së me lidhje të ngushta me vëllezërit Vuçiq, posedon 50% të Fondit dhe shërben si kryetare e Këshillit Mbikëqyrës. Ajo menaxhon Fondacionin për Kombin dhe Shtetin Serb, si dhe kompanitë A Mi Manere, Paradoxo Temporala dhe Milanković Renta. Partnerët e saj: Nediq (25%, avokat i SNS-së dhe baba i ish-sekretarit të Qeverisë Novak Nediq) dhe Davidoviq (25%, punon në Svis Re në Cyrih). Zoran Popoviq, emëruar kryetar i Këshillit Mbikëqyrës, ka lidhje me djalin e guvernatores së Bankës Qendrore (NBS), Jorgovanka Tabakoviq përmes kompanisë Enterprise Communications Solutions, e cila ka kontrata fitimprurëse me NBS. Të gjitha entitetet ndajnë të njëjtën adresë në rrugën “Milan Tepiq” në Beograd.

Në vitin e parë (2023-2024), fondet arritën të ardhura prej rreth 402,000 euro dhe fitim neto 111,000 euro. Ky vit (2025) parashikohet shumë më i mirë falë zgjerimit të klientelës me biznesmenë të lidhur me SNS-në pas 2012-së dhe rritjes së depozitave. Nga janari 2024 deri në shkurt 2025, klientët e zgjedhur derdhën mbi 3 milionë euro në llogaritë valutare dhe 86.3 milionë euro në total, duke arritur një vlerë të përgjithshme prej rreth 86.3 milionë euro.

Mes investitorëve kryesorë janë të afërmit e funksionarëve të lartë. Andrej Vuçiq (vëllai i presidentit Aleksandar Vuçiq) investoi 4,260 euro në llogarinë në dinar. Predrag Mali (vëllai i ministrit të Financave Sinisha Mali) derdhi 25,000 euro në llogarinë, dyfish më shumë se Vuçiqi. Rekordmeni mes tyre është Igor Brnabiq (vëllai i ish-Kryeministres Ana Brnabiq), me 50,000 euro, 12 herë më shumë se Andrej Vuçiq.

Avokati Igor Isailoviq, partner biznesor i Ana Brnabiq (me të cilën themeloi Energy & Innovation në 2015, e mbyllur më vonë) dhe i lidhur me Marin Malin, derdhi 100,000 euro në llogari. Isailoviq ka qenë i përfshirë në çështje të dyshuara për origjinën e fondeve, si trashëgimia e pretenduar e 95,000 eurosh të Marina Malit.

Depozita më e madhe individuale vjen nga Aleksandar Galiq, pronar i Galensa-s (me vëllain Bojan), i cili derdhi 12.8 milionë euro si person fizik. Galensa, me dhjetëra kompani “bijë”, arriti fitim neto 2.7 milionë euro vitin e kaluar. Perandoria e Galiq-it përfshin Galens Invest (fitim 3.6 milionë euro në 2024, mbi 16 milionë në 5 vite), ku partner është Ossid Kapital i Sanja Petriq (bashkëshortja e Nebojsha Petriqit, pronar i Promist-it). Kompanitë e tjera si Avenija Galens, Galens Mont, UOS Galens Invest, MG Real Estate, FGH, Buduçnost, GAB Rent, Premier Gradnja, Galens Invest – Knezhev Park dhe Zvezdara Galens operojnë në ndërtim në Novi Sad, Beograd, Jahorina dhe Zlatibor, me mbështetje nga pushteti lokal progresiv.

Davor Macura, pronar i grupit Alta Pay (ish-shtëpi këmbimi), investoi në të dy fondet: 213,000 euro dhe 251,000 euro si person fizik, plus 591,000 euro nga grupi Alta Pay, total rreth 1.055 milionë euro. Kjo është pjesë e vogël e pasurisë së tij; grupi arriti fitim neto 59 milionë euro në 5 vite, me rritje nga 5.5 milionë euro (2020) në 18.8 milionë euro (2024), dhe të ardhura nga 28 milionë në 140 milionë euro. Macura posedon Alta Gold, Alta Lizing dhe pjesë të mëdha në Prokoopac (subvencion 3 milionë euro nga shteti për hotelin Union për Expo), ku pronar formal është Vladan Miketiq, i akuzuar për tentativë vrasjeje.

Ivan Boshnjak, bashkëpronar i Milenijum Tim-it (projektet infrastrukturore publike), derdhi 682,000 euro si person fizik. Milenijum Tim-i renditet i 61-ti në të ardhura (250 milionë euro) dhe i 56-ti në fitim neto në Serbi.

Të tjerë përfshijnë Ostoja Mijailoviq, Dragoljub Zbiljiq (investoi 17,000 euro, pavarësisht fitimeve të larta: Energotehnika – Juzhna Baçka me 20.6 milionë euro, Elektromontazha me 10.8 milionë, Maneks me 13 milionë, Dot Networks me 3.9 milionë euro), Batriq Radunoviq, Sinisha Nariq dhe Manojl Mandrapa. Këta biznesmenë, të fuqizuar pas ardhjes së SNS-së në pushtet, përbëjnë elitën e re të biznesit, me investime që reflektojnë besim në fondet e Vukiqit dhe dyshime për rrjedhje parash nga burime publike ose të paqarta.

Ky rrjet financiar tregon një bashkëpunim të ngushtë mes politikës dhe biznesit, ku depozitat e mëdha (mbi 86 milionë euro në 14 muaj) nxisin hetimet për transparencë dhe origjinë të fondeve.

Ky hulumtim i medieve serbe vjen në një kontekst më të gjerë të kritikave ndaj SNS-së për kapje të institucioneve, ku biznesmenë të favorshëm fitojnë kontrata publike dhe investojnë në struktura të afërta me pushtetin. Fondet alternative si Vista Rica shfrytëzojnë boshllëqe ligjore për optimizim tatimor, por dyshimet për origjinën e fondeve (nga kontrata shtetërore ose burime të paqarta) kanë nxitur interes hetimor. Deri tani, nuk ka akuza zyrtare, por rasti nxjerr në pah ndërthurjen mes politikës dhe kapitalit në Serbinë aktuale./TheGeopost.