Putin nuk do të marrë pjesë në samitin e BRICS në Rio për shkak të urdhër-arrestit të GJND-së, ndërsa Xi sinjalizon se nuk do të jetë prezent

Mikpritja e samitit të BRICS muajin e ardhshëm nga Brazili është lënë në hije nga mungesa e mundshme e dy prej krerëve më të fuqishëm të shteteve të bllokut, gjë që kërcënon të minojë rëndësinë gjeopolitike të takimit.

Siç konfirmoi Kremlini më 25 qershor, Presidenti rus Vladimir Putin nuk do të marrë pjesë në takimin e 6-7 korrikut në Rio de Janeiro për shkak të një urdhri arresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale. Ndërkohë, Presidenti kinez Xi Jinping ka lënë të kuptohet se ai gjithashtu mund të qëndrojë larg samitit, sipas zyrtarëve brazilianë, sipas Folha de Sao Paulo.

Këshilltari i politikës së jashtme të Kremlinit, Yuri Ushakov, u tha gazetarëve se Putini do të merrte pjesë nëpërmjet lidhjes video, duke përmendur “disa vështirësi që lidhen me kërkesat e Gjykatës Ndërkombëtare Penale”. Gjykata me seli në Hagë lëshoi urdhër-arrestin e vitit 2023 dhe akuzon Putinin dhe avokaten ruse të fëmijëve, Maria Lvova-Belova, për krime lufte që lidhen me rrëmbimin e dyshuar të paligjshëm të fëmijëve ukrainas që nga fillimi i pushtimit rus në vitin 2022.

“Në këtë kontekst, qeveria braziliane nuk ishte në gjendje të merrte një qëndrim të qartë që do t’i lejonte presidentit tonë të merrte pjesë në këtë takim”, tha Ushakov. Në vend të kësaj, Ministri i Jashtëm Sergei Lavrov do të përfaqësojë Rusinë në samit.

“Rusia do të marrë pjesë në punimet e samitit në çdo rast. Zhvillimi i BRICS dhe angazhimi ynë në grup është një nga prioritetet tona më të larta”, tha zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov.

Brazili është anëtar i Gjykatës Ndërkombëtare Penale dhe do të ishte i detyruar ligjërisht të arrestonte Putinin pas hyrjes së tij. Udhëheqësi rus ka shmangur me zell udhëtimet ndërkombëtare në vendet që kanë nënshkruar GJPN-në që nga lëshimi i urdhrit të arrestimit, megjithëse bëri një vizitë të profilit të lartë në Mongoli vitin e kaluar, me sa duket duke sfiduar urdhrin e gjykatës.

Presidenti brazilian Luiz Inácio Lula da Silva, i cili u shtua së fundmi në bazën e të dhënave Myrotvorets të “armiqve të Ukrainës”, ka mbajtur lidhje të ngushta me Putinin që nga pushtimi rus i Ukrainës, i cili u përball me mosmiratimin e partnerëve perëndimorë. Gjatë vizitës së tij të fundit në Moskë, gjatë së cilës ai bëri thirrje për një armëpushim të përkohshëm, u nënshkruan marrëveshje të gjera në mbrojtje, energji bërthamore dhe bashkëpunim shkencor.

Megjithatë, udhëheqësi 79-vjeçar brazilian nuk u përmbajt në kritikat e tij ndaj agresionit rus. Gjatë një udhëtimi të kohëve të fundit në Francë, Lula tha: “Brazili e ka dënuar shkeljen e integritetit territorial të Ukrainës nga Rusia që nga fillimi dhe është zotuar për paqe për tre vjet.”

Mungesa e mundshme e Xi paraqet një sfidë edhe më të madhe diplomatike për Lulën, i cili personalisht ka kërkuar pjesëmarrjen e udhëheqësit kinez. Celso Amorim, këshilltari special i Lulës për çështjet ndërkombëtare, pranoi pasigurinë, por shprehu shpresën se Xi do të marrë pjesë.

“Sigurisht, ne do të donim që Xi të vinte, sepse Lula tashmë ka një marrëdhënie personale me të, dhe kjo ka rëndësi gjithashtu, jo vetëm pozicioni i tij”, tha Amorim, sipas Folha, duke lënë të kuptohet se kryeministri kinez Li Qiang mund të udhëheqë delegacionin e Pekinit nëse Xi nuk udhëton.

Kur u kontaktua nga mediat braziliane, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze Guo Jiakun tha thjesht se “informacioni do të jepet në kohën e duhur”. Kina zakonisht konfirmon udhëtimet e jashtme të kreut të shtetit të saj pak para nisjes.

Nëse mungesa e Xi konfirmohet, ky do të jetë samiti i parë i BRICS që ai ka humbur që kur mori udhëheqjen kineze në vitin 2013. Mungesa e mundshme vjen mes disa tensioneve dypalëshe midis Brazilit dhe Kinës, duke përfshirë kundërshtimin e Brazilit ndaj Iniciativës “Një Brez, një Rrugë” të Pekinit dhe mosmarrëveshjeve të fundit mbi marrëveshjet e reciprocitetit të vizave.

Boshllëqet në udhëheqje do të thoshin se vetëm anëtarët themelues, Brazili dhe India, do të përfaqësoheshin në samit nga krerët e qeverive të tyre, me kryeministrin Narendra Modi që pritet të marrë pjesë së bashku me Lulën. Presidenti i Afrikës së Jugut, Cyril Ramaphosa, pritet gjithashtu të marrë pjesë, ndërsa pjesëmarrja e anëtarëve më të rinj mbetet e pasigurt.

Pjesëmarrja e presidentit turk, Recep Tayyip Erdogan, është në dyshim pasi vendit të tij iu ofrua vetëm statusi i partnerit në vend të anëtarësimit të plotë, një vendim që thuhet se e frustroi Ankaranë. Presidentja meksikane, Claudia Sheinbaum, ka njoftuar tashmë se do të dërgojë një përfaqësues dhe nuk do të marrë pjesë personalisht./IntelliNews/