Norvegjia nxitet të përdorë fondin prej 1.8 trilionë eurosh për të ndihmuar BE-në të zhbllokojë kredinë për Ukrainën

Pasi një gazetë daneze ringjalli një propozim dikur të paarritshëm, ideja ka fituar terren midis partive politike norvegjeze.

Thirrjet po bëhen gjithnjë e më të forta që Norvegjia të përdorë fondin e saj sovran të pasurisë prej 1.8 trilionë eurosh për të ndihmuar në përshpejtimin e kredisë së bllokuar të BE-së prej 140 miliardë eurosh për Ukrainën, pas ringjalljes nga një gazetë daneze të një ideje dikur të paarritshme gjatë samitit të BE-së muajin e kaluar.

Pesë parti norvegjeze, përfshirë tre që mbështesin qeverinë e ardhshme të kryeministrit laburist Jonas Gahr Støre, tani i kanë bërë thirrje Oslos të ndërhyjë për të adresuar shqetësimet e Belgjikës në lidhje me përdorimin e aseteve të ngrira shtetërore ruse për të financuar një kredi dëmshpërblimi prej 140 miliardë eurosh për Kievin.

Udhëheqësit e BE-së e diskutuan çështjen në një samit në Bruksel më 23 tetor, por nuk arritën të arrinin një marrëveshje. Belgjika këmbëngul që vendet e tjera të BE-së duhet të ndajnë rreziqet ligjore dhe financiare që lidhen me planin përpara se të pranojnë të vazhdojnë. Asetet mbahen nga Euroclear, një shtëpi kliringu me seli në Bruksel.

Javën e kaluar, Støre urdhëroi një “rishikim të plotë” të pjesëmarrjes së mundshme të Norvegjisë.

Norvegjia e pasur me naftë ka fondin më të madh sovran të pasurisë në botë, me vlerë 1.8 trilion euro, duke përfshirë rreth 109 miliardë euro të gjeneruara nga rritja e çmimeve të gazit në vitet 2022 dhe 2023 pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia.

“Ne po e monitorojmë situatën nga afër dhe po vazhdojmë dialogun tonë me homologët tanë të BE-së”, tha Ministrja Norvegjeze e Financave Ellen Reitan për Euractiv.

Këto komente vijnë ndërsa vendet e BE-së po mbështeten gjithnjë e më shumë në asetet e ngrira ruse në vend të buxheteve të tyre për të përmbushur nevojat e financimit të Kievit, të cilat Fondi Monetar Ndërkombëtar i vlerëson në rreth 55 miliardë euro gjatë dy viteve të ardhshme.

Bruksel synon të paraqesë opsione për financimin e nevojave të Ukrainës, por do të “intensifikojë diskutimet me partnerë dhe aleatë me të njëjtat mendime… në një datë të mëvonshme”, tha një zëdhënës i Komisionit Evropian për Euractiv.

Aktivizmi Politik

Shtytja për pjesëmarrjen e Norvegjisë, megjithatë, nuk filloi në Bruksel apo Oslo, por në Kopenhagen.

Ndërsa udhëheqësit e BE-së u takuan në Bruksel më 23 tetor për të diskutuar kredinë, Politiken publikoi një intervistë me dy ekonomistë norvegjezë të cilët i kërkuan vendit të tyre të përdorte pasurinë e saj të madhe dhe vlerësimin e kreditit AAA për të kapërcyer ngërçin ekonomik.

“Kjo do të ishte shumë mirë”, tha kryeministrja daneze Mette Frederiksen kur një gazetare e Politiken e intervistoi atë për këtë disa orë më vonë në Bruksel, duke shtuar, megjithatë, se ajo nuk kishte dëgjuar asgjë për Oslon duke marrë në konsideratë idenë.

E njëjta gazetare më vonë e pyeti Presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy nëse ai e kishte diskutuar propozimin me Kryeministrin norvegjez Støre gjatë takimit të tyre më herët atë javë.

“Kryesisht fola me Jonas për gazin”, tha Zelenskyy, duke tingëlluar i hutuar. Të dy bisedat u morën nga Politico dhe media norvegjeze, duke i bërë partitë më të vogla norvegjeze të përqafonin këtë ide të vogël.

Nuk ka ende indikacione se Norvegjia do të marrë një rol udhëheqës në planin e bllokuar të kredisë, megjithëse mund të marrë pjesë si një nga disa huadhënës. “Konservatorët norvegjezë janë pro kësaj, por kjo duhet të bëhet së bashku me vendet e BE-së”, tha ish-ministrja e Jashtme Ine Eriksen Søreide.

Politiken nuk iu përgjigj kërkesës së Euractiv për koment./Euroactiv/