Irani do të konsultohet me Rusinë dhe Kinën përpara bisedimeve bërthamore me vendet evropiane të premten

Irani, Kina dhe Rusia do të diskutojnë aktivitetet dhe sanksionet bërthamore të Teheranit të martën, pasi vendet E3 kërcënuan të rivendosin sanksionet të premten.

Një takim trepalësh midis Iranit, Kinës dhe Rusisë do të zhvillohet të martën për të diskutuar programin bërthamor të Iranit dhe kërcënimin e rivendosjes së sanksioneve, tha të hënën zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei.

Takimi vjen përpara bisedimeve të rinovuara bërthamore të planifikuara për këtë të premte në Stamboll me Francën, Gjermaninë dhe Mbretërinë e Bashkuar – të ashtuquajturat vende E3.

Tre fuqitë evropiane, së bashku me Kinën dhe Rusinë, janë palët e mbetura në marrëveshjen bërthamore të vitit 2015 që hoqi sanksionet kundër Iranit në këmbim të kufizimeve në programin e tij bërthamor.

Marrëveshja filloi të shpërbëhej në vitin 2018 kur SHBA-të, nën Presidentin Donald Trump, u tërhoqën nga marrëveshja dhe filluan të rivendosnin disa sanksione.

Që atëherë, Irani ka zgjeruar gradualisht aktivitetet e tij bërthamore, duke përfshirë pasurimin e uraniumit deri në 60% – një hap larg materialit bërthamor të gradës së armëve – ose pasurimin e uraniumit deri në 90%.

Vendet evropiane kanë kërcënuar të aktivizojnë mekanizmin e “rikthimit” të marrëveshjes së vitit 2015, i cili do të lejonte rivendosjen e sanksioneve në rast të mosrespektimit të marrëveshjes nga Teherani.

Franca, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar kanë paralajmëruar se do ta bëjnë këtë nëse nuk ka përparim në bisedimet bërthamore deri në fund të gushtit.

Baghaei tha se Irani po “koordinohet vazhdimisht” me Pekinin dhe Moskën për të parandaluar mekanizmin e tërheqjes ose për të “zbutur pasojat e tij”.

Nuk ka plan për bisedime të rinovuara me Uashingtonin

Të dielën, Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi deklaroi në një letër drejtuar Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres, se tre shtetet evropiane nuk kishin “asnjë justifikim ligjor, politik apo moral” për të thirrur mekanizma të tillë dhe akuzoi Francën, Gjermaninë dhe Britaninë e Madhe për dështimin në përmbushjen e detyrimeve të tyre sipas marrëveshjes.

“Palët evropiane kanë qenë fajtore për neglizhencë dhe pakujdesi në zbatimin e marrëveshjes bërthamore”, shtoi Baghaei.

Ai gjithashtu theksoi se “nuk kemi plan për bisedime me Amerikën në situatën aktuale”.

Bisedimet e së premtes janë të parat që nga armëpushimi pas konfliktit 12-ditor midis Izraelit dhe Iranit në qershor, gjatë të cilit SHBA-të sulmuan gjithashtu tre objekte të mëdha bërthamore iraniane.

Gati 1,100 njerëz u vranë në Iran, përfshirë dhjetëra komandantë ushtarakë dhe shkencëtarë bërthamorë. Në Izrael, u vranë gjithsej 28 civilë.

Irani ka kohë që pohon se aktivitetet e tij bërthamore shërbejnë për qëllime paqësore.

“Axhenda është e qartë: heqja e sanksioneve dhe çështjet që lidhen me programin bërthamor paqësor të Iranit”, tha Baghaei në konferencën e tij të hënën.

Teherani është një nga aleatët kryesorë të Rusisë në luftën e saj të përgjithshme kundër Ukrainës dhe furnizon Kremlinin me dronët e tij vetëvrasës Shahed të prodhuar në vend./Euronews/