Sulmohet fizikisht shkrimtari Vladimir Arsenijeviq për përkujtimin e gjenocidit të Srebrenicës

Shkrimtari dhe aktivisti Vladimir Arsenijević, themelues i shoqatës Krokodil, u rrah të shtunën në mëngjes në qendër të Beogradit përpara tubimit përkujtimor “Njerëzit Kujtojnë Njerëzit” të mbajtur në kujtim të viktimave të gjenocidit të Srebrenicës.

Në një postim në Instagram, Arsenijević deklaroi se një grup prej 20 deri në 30 të rinjsh e kishin pritur në vendin e ngjarjes disa orë para përkujtimit, duke e goditur me grushte dhe shqelma ndërsa lëshonin kërcënime.

Ambasadori i BE-së në Serbi, Ambasada Britanike, Komisioneri për Mbrojtjen e Barazisë dhe disa parti opozitare e dënuan incidentin dhe kërkuan një hetim.

Grafite me mbishkrime si “Ratko Mladić – Hero”, “Lavdi VRS” (Ushtria e Republikës Srpska) dhe “3,627 Viktima Serbe” ishin shkruar në sheshin pranë shkallëve poshtë Urës së Brankos, vendi ku ishte planifikuar të zhvillohej një përkujtimore.

Organizatorët e anuluan ngjarjen – në të cilën pritej të merrte pjesë edhe ambasadori holandez – për shkak të shqetësimeve për sigurinë.

Policia kreu një hetim në vendngjarje, por Ministria e Brendshme e Serbisë nuk iu përgjigj pyetjeve nga REL në lidhje me atë që është përcaktuar deri më tani.

Tubimi u njoftua nga koalicioni “Njerëzit Kujtojnë Njerëzit”, një grup i përbërë nga organizata joqeveritare, fondacione dhe artistë të bashkuar nga qëllimi i përbashkët për të ruajtur kujtimin e viktimave të gjenocidit të Srebrenicës.

Kishte plane për të shfaqur një banderolë me mesazhin “Njerëzit i Kujtojnë Njerëzit” dhe numrin “8372”.

Në korrik të vitit 1995, forcat e Ushtrisë së Republikës Srpska kryen gjenocid kundër më shumë se 8,300 boshnjakëve, kryesisht burra dhe djem.

Iniciativa Rinore për të Drejtat e Njeriut po organizon një përkujtimore për viktimat e gjenocidit të Srebrenicës në orën 8 të mbrëmjes në Sheshin e Republikës në Beograd, duke përfshirë një ceremoni ndezjeje qirinjsh.

Duke vepruar kështu, ata synojnë të shënojnë 11 korrikun në Serbi si Ditën Ndërkombëtare të Përkujtimit për Viktimat e Gjenocidit të Srebrenicës.

Autoritetet serbe nuk e pranojnë se në Srebrenicë ndodhi gjenocid; në vend të kësaj, ata i referohen asaj si një “krim të tmerrshëm” dhe një “masakër”.

Dënimi i sulmit dhe thirrjet për një përgjigje zyrtare urgjente

Andreas von Beckerath, Ambasadori i Bashkimit Evropian në Serbi, shprehu pritjen e tij që autoritetet kompetente do të reagonin urgjentisht për t’i sjellë autorët para drejtësisë dhe për të siguruar që hapësirat publike të mbeten të sigurta për kujtim dhe shprehje të lirë.

“Jemi të tronditur dhe të tmerruar nga sulmi i dhunshëm ndaj shkrimtarit Vladimir Arsenijević, i cili ndodhi pikërisht kur ai po përgatitej për përkujtimin e viktimave të gjenocidit të Srebrenicës”, deklaroi von Beckerath në X.

Milan Antonijević, Komisioneri i Serbisë për Mbrojtjen e Barazisë, e dënoi sulmin ndaj Vladimir Arsenijević me fjalët më të ashpra.

“Në një shoqëri demokratike, askush nuk duhet t’i nënshtrohet dhunës ose frikësimit për shkak të pikëpamjeve të tij, angazhimit publik ose avokimit për sundimin e ligjit, respektimin e të drejtave të njeriut dhe përballjen me krimet e luftës”, deklaroi ai në X.

Ai shtoi se pret që autoritetet kompetente të përcaktojnë urgjentisht rrethanat e këtij rasti dhe të marrin të gjitha masat për të siguruar që personat përgjegjës të ndiqen penalisht në përputhje me ligjin.

“Një shoqëri ku njerëzit kanë frikë të shprehin publikisht pikëpamjet e tyre nuk është një shoqëri me të drejta të barabarta dhe barazi. Mbrojtja e sigurisë së të gjithë qytetarëve, përfshirë mbrojtësit dhe aktivistët e të drejtave të njeriut, është një detyrim i institucioneve dhe një nga themelet e rendit demokratik”, theksoi Antonijević.

Ambasada Britanike në Serbi shprehu gjithashtu shpresën se autoritetet kompetente do të reagojnë shpejt, do t’i sjellin sulmuesit e Arsenijević para drejtësisë dhe do të heqin grafitet provokuese të pikturuara në vendin ku ishte planifikuar të zhvillohej një tubim përkujtimor për viktimat e gjenocidit të Srebrenicës.

“Jemi thellësisht të tronditur nga sulmi i sotëm ndaj Vladimir Arsenijević. Një përkujtim paqësor i viktimave të gjenocidit të Srebrenicës nuk duhet t’i nënshtrohet kurrë dhunës”, deklaroi Ambasada Britanike në X.

Lëvizja opozitare e Qytetarëve të Lirë (PSG) dënoi sulmin ndaj Arsenijeviçit.

“Ky nuk është një incident i izoluar, por më tepër pasojë e një atmosfere të krijuar ndër vite nga mohimi i gjenocidit, revizionizmi historik dhe përhapja e pandëshkuar e urrejtjes nacionaliste”, thuhej në deklaratë.

PSG shprehu solidaritetin e saj të plotë me Arsenijeviçin dhe me të gjithë ata që këmbëngulin në ruajtjen e kujtimit të viktimave.

Bojan Kostreš, president i Lidhjes opozitare të Social Demokratëve të Vojvodinës – Vojvodinasve (LSV), dënoi “sulmin brutal nga huliganët fashistë” ndaj Arsenijeviçit, duke deklaruar se “Serbia po rrëshqet në fashizëm”.

Ai e përshkroi këtë “akt frikacak” si një pasojë të drejtpërdrejtë të “atmosferës së linçimit të krijuar dhe të mbajtur për vite me radhë nga regjimi i Aleksandar Vuçiçit”.

Partia Demokratike (DS) në opozitë gjithashtu dënoi sulmin ndaj Arsenijeviçit, duke akuzuar autoritetet se mbajnë përgjegjësi.

“Vladimir Arsenijeviç u sulmua sepse u përpoq të bënte atë që një ministër në qeverinë serbe po bënte po atë ditë, para kamerave – për t’u bërë homazhe viktimave të Srebrenicës”, thuhej në deklaratë.

Usame Zukorliç, një Ministër pa Portofol në qeverinë serbe përgjegjës për pajtimin, bashkëpunimin rajonal dhe stabilitetin social, mori pjesë në Marshimin e Paqes në Potoçari, ku iu bënë homazhe viktimave në përvjetorin e gjenocidit.

Zukorliç është kryetar i Partisë për Drejtësi dhe Pajtim nga Sanxhaku, e cila është pjesë e koalicionit qeverisës në Serbi.

Qendra PEN serbe dënoi gjithashtu sulmin fizik ndaj Arsenijeviç, duke deklaruar se ai pasqyron “atmosferën e zymtë në një shoqëri të ndarë ku pandëshkueshmëria e retorikës së dhunshme dhe praktikave politike çon në dhunë të hapur kundër disidentëve politikë”.

Branko Miljuš, një deputet nga Partia e Lirisë dhe Drejtësisë në opozitë, dënoi sulmin ndaj Arsenijeviç, duke deklaruar se ai është “produkt i një fushate shumëvjeçare urrejtjeje dhe dhune kundër atyre me pikëpamje të ndryshme”, njoftoi partia.

“Kur shkroi “Në Kafaz” (U potpalublju) më shumë se tre dekada më parë, Arsenijeviç nuk e kishte idenë se Serbia do të gjendej vërtet në kafazin e vet – të ngecur në ideologjinë e Šešelj dhe rrezikshëm larg brigjeve të një demokracie të rregullt dhe të zhvilluar”, tha Miljuš.

Radikalët ngrenë postera që lavdërojnë Mladiçin

Partia Radikale Serbe (SRS) e krahut të djathtë — udhëheqësi i së cilës, Vojislav Šešelj, u dënua nga Tribunali i Hagës për persekutimin e kroatëve në Vojvodinë gjatë viteve 1990 — njoftoi se po shënonte “Ditën e Çlirimit të Srebrenicës serbe”.

Radikalët njoftuan se aktivistët e tyre në të gjithë Serbinë kishin vendosur postera që “shprehnin mirënjohje” për Gjeneralin Ratko Mladiç, ish-komandantin e Ushtrisë së Republikës Srpska.

Grafite dhe postera që mbështesin kriminelin e luftës Ratko Mladiç në Beograd dhe Novi Sad

Këto postera lavdërojnë Mlladiçin, të cilin Tribunali i Hagës e dënoi me burgim të përjetshëm për gjenocidin e Srebrenicës në vitin 1995.

Deri më sot, 6,772 viktima janë varrosur në Qendrën Përkujtimore të Potoçarit dhe rreth 250 nga të vrarët janë varrosur në vende të tjera në përputhje me dëshirat e familjeve të tyre, ndërsa kërkimi për më shumë se 1,000 persona të zhdukur është ende duke vazhduar.

Në vitin 2007, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë vendosi që krimet në Srebrenicë përbënin gjenocid./REL