Spastrimi i Xi Jinping duhet ta shqetësojë botën

“Unë, në një botë të pasigurtë, Kina është siguria më e madhe.” Kështu shpalli një zëdhënës kinez në dhjetor. Mes një lufte në Evropë, trazirave në Lindjen e Mesme dhe rishkrimit të rendit gjeopolitik nga Amerika, disa në Perëndim mund të jenë të prirur të bien dakord. Ndërsa The Economist shkonte për shtyp, kryeministri i Britanisë, Sir Keir Starmer, po vizitonte presidentin e Kinës, Xi Jinping, i fundit midis një serie udhëheqësish perëndimorë që janë drejtuar për në Pekin në kërkim të marrëveshjeve dhe besueshmërisë.

Megjithatë, ditët e fundit politika në Kinë ka rezultuar gjithçka përveçse e sigurt. Më 24 janar, ministria e mbrojtjes tha se oficeri më i lartë i uniformuar, Zhang Youxia, dhe një tjetër gjeneral i lartë, Liu Zhenli, ishin nën hetim për shkelje të disiplinës. Që nga viti 1971 nuk ka pasur një spastrim të tillë në krye të forcave të armatosura të Kinës. Kjo ndodhi kur trashëgimtari i Mao Ce Dunit, ministri i mbrojtjes Lin Biao, vdiq në një aksident ajror pas një përpjekjeje të dyshuar për grusht shteti kundër kryetarit.

Spastrimi në krye të Ushtrisë Çlirimtare Popullore (PLA), me 2 milionë ushtarë, ka ardhur së bashku me një rritje të madhe të veprimeve kundër anëtarëve dhe zyrtarëve të partisë. Edhe pse politika e Kinës është një kuti e zezë, shenjat janë se kjo është një masë e komandës totale të zotit Xi mbi Partinë Komuniste. Pyetja që i mbetet botës së jashtme është se çfarë do të thotë spastrimi për gatishmërinë e Kinës për të nisur një pushtim të Tajvanit.

Në vitin 2025, autoritetet kineze hetuan mbi 1 milion njerëz për korrupsion dhe politika të devijuara, 60% më shumë se dy vjet më parë dhe më shumë se qëkur zoti Xi erdhi në pushtet në vitin 2012. Shumica e këtyre spastrimeve nuk janë rezultat i një lufte për pushtet, por pasojë e mënyrës se si Partia Komuniste e disiplinon veten. Mbi ligjin dhe pa asnjë shqyrtim nga një shtyp i lirë, partia duhet të mbështetet në policinë e saj të brendshme për t’i mbajtur kuadrot në vijë të drejtë.

Në tetor, kur zyrtarët e lartë u takuan në Pekin, 37 nga 205 anëtarët me kohë të plotë të Komitetit Qendror mungonin, duke u supozuar se ishin nën hetim. Megjithatë, spastrimi shtrihet edhe në radhët e ulëta, duke terrorizuar anëtarët e partisë, duke detyruar kuadro mosbesuese të bashkohen me rrjete të ngushta personale ku ndihen të sigurt dhe duke paralizuar disa nga ata që mbështesin reformën.

Efekti mbi PLA-në është veçanërisht i fuqishëm. Gazeta e ushtrisë e lidhi në mënyrë të paqartë rrëzimin e dy gjeneralëve me luftën kundër korrupsionit. Por gjithashtu, në thelb, i akuzoi ata për mosbindje ndaj zotit Xi. Duke e quajtur ndikimin e dy oficerëve “jashtëzakonisht të lig”, tha se ata kishin shkaktuar “dëme të mëdha” në “ekologjinë politike” të PLA-së, si dhe në ndërtimin e “aftësisë së saj luftarake”.

Nëse rënia e gjeneralëve ia ka shkaktuar këtë Ushtrisë Çlirimtare të Kinës, mund të nxirret përfundimi se Perëndimi duhet të festojë. Forcat kineze përbëjnë një kërcënim në rritje. Marina tani është më e madhe se ajo e Amerikës. Pentagoni llogarit se Kina planifikon gjashtë aeroplanmbajtëse të tjera deri në vitin 2035, duke i dhënë asaj nëntë krahasuar me 11 që ka Amerika. Arsenali bërthamor i Kinës pritet të ketë të paktën 1,000 koka bërthamore deri në vitin 2030 në raketa, nëndetëse dhe aeroplanë – më pak se Amerika dhe Rusia, por dyfishon rezervat e saj në vitin 2023.

Në fakt, pasojat e spastrimit janë më të ndërlikuara. Një raport i Pentagonit në dhjetor sugjeroi se në afat të shkurtër, fushata e zotit Xi mund të prishte efektivitetin operacional të PLA-së, ndërsa në afat të gjatë, pastrimi i ushtrisë mund ta bënte atë më të aftë. Megjithatë, rreziku më i madh është ai që Pentagoni e anashkaloi: zbrazja e ekipit që do ta këshillonte zotin Xi nëse ndodh një krizë ushtarake, veçanërisht një krizë mbi Tajvanin.

Zyrtarët amerikanë besojnë se presidenti i Kinës i ka urdhëruar Ushtrinë Çlirimtare të Kinës të jetë në gjendje të pushtojë Tajvanin deri në vitin 2027. Disa dyshojnë se ishulli nuk mund ta mbrojë veten për një kohë të gjatë pa ndihmë nga jashtë. Edhe pse Amerika furnizon me armë Tajvanin, përfshirë një paketë rekord prej 11.1 miliardë dollarësh të rënë dakord në dhjetor, kjo mund të mos ndihmojë në sprapsjen e një pushtimi – asnjë traktat nuk e detyron atë ta bëjë këtë. Frika nga aftësitë ushtarake të Kinës po bën që disa politikanë kryesorë tajvanezë të pyesin veten nëse ia vlen të investojnë para në ndërtimin e mbrojtjes së ishullit.

Detet përreth Kinës janë të trazuara. Vendi kundërshton ishujt me Japoninë në Detin e Kinës Lindore. Disa vende konkurrojnë me të për territor në Detin e Kinës Jugore. Ngushtica e Tajvanit është një pikë e nxehtë e përjetshme. Kina po organizon gjithnjë e më shumë shfaqje force në zonë. Avionët dhe anijet luftarake amerikane patrullojnë këto ujëra; vende të tjera perëndimore ndonjëherë u bashkohen atyre. Zyrtarët perëndimorë akuzojnë forcat kineze se marrin qëllimisht rreziqe pranë këtyre patrullave. Pas një aksidenti, do të nevojiteshin koka të ftohta ushtarake për të parandaluar përshkallëzimin. Kujt do t’i drejtohej ai?

Një person i tillë ishte Gjenerali Zhang. Ai ishte një gjë e rrallë midis krerëve të lartë të Kinës, me përvojë në tmerret e luftimit të një lufte kundër Vietnamit. Analistët perëndimorë besojnë se ai mund t’i bënte ballë zotit Xi. Lidhjet familjare midis dy burrave datojnë që nga ditët guerile të partisë përpara se ajo të merrte pushtetin në vitin 1949.

Tani që ai dhe Gjenerali Liu janë larguar, Komisioni Qendror Ushtarak, komanda e lartë e PLA-së, është e dobët. Që nga viti 2022, presidenti i Kinës ka përjashtuar pesë nga gjashtë oficerët e saj të uniformuar. Të vetmit dy persona që kanë mbetur janë vetë zoti Xi, i cili e drejton atë, dhe një komisar politik përgjegjës për luftën kundër korrupsionit, i cili ka pak përvojë në operacionet ushtarake.

Imagjinoni sikur zoti Xi të emërojë njerëz që i pëlqejnë shumë për të mbushur vendet bosh. A do të ishin të gatshëm këshilltarët e tij të rinj dhe të butë t’i thoshin se, edhe me të gjitha pajisjet e saj të reja, Kina do të përballej ende me rreziqe të mëdha nëse do të ndërmerrte një pushtim të Tajvanit?

Pas spastrimit, ky është Mao. Sigurisht, vetë zoti Xi duhet të jetë i vetëdijshëm për kostot e mundshme. Ai duhet ta ketë studiuar fushatën katastrofike të Rusisë në Ukrainë. Ai ka dëgjuar nga udhëheqësit perëndimorë se si një sulm ndaj Tajvanit do të dëmtonte ekonominë e Kinës.

Megjithatë, edhe pse politika kineze është më shumë se e aftë të sjellë surpriza, pak analistë dyshojnë se 72-vjeçari Xi do të përdorë një konferencë partie vitin e ardhshëm për të nënvizuar se synon të zgjasë sundimin e tij dhe se e vlerëson bindjen në të gjitha nivelet e partisë. Në një botë të pasigurt, një siguri e tillë nuk ofron aspak ngushëllim.

The Geo Post