Rusia mes Iranit dhe Perëndimit: Balancë e rrezikshme në një krizë që po globalizohet

Teksa tensionet përshkallëzohen njëkohësisht në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, po forcohet perceptimi se këto nuk janë më dy konflikte të ndara, por pjesë e një përplasjeje më të gjerë gjeopolitike. Në këtë sfond, roli i Rusisë po bëhet gjithnjë e më i ndërlikuar, ndërsa përpiqet të ruajë ndikimin në disa fronte njëkohësisht.

Një kontakt i nivelit të lartë javën e kaluar mes presidentit rus Vladimir Putin dhe zyrtarëve të lartë iranianë ka rikthyer në vëmendje marrëdhënien strategjike mes Moskës dhe Teheranit. Megjithatë, sipas ekspertëve, kjo marrëdhënie karakterizohet më shumë nga “paqarta strategjike” sesa nga angazhim i hapur ushtarak.

Profesori emeritus në Universitetin George Mason dhe bashkëpunëtor në Këshillin Atlantik, Mark Katz, në një intervistë për Radio Free Europe/Radio Liberty, vlerëson se Rusia po i ofron Iranit mbështetje të kufizuar, kryesisht në formë informacioni dhe ndihme teknike për operacionet me dronë dhe raketa, pa u përfshirë drejtpërdrejt në konflikt.

Sipas tij, Moska po përpiqet të ndihmojë Teheranin duke ruajtur njëkohësisht hapësirë për mohueshmëri, në mënyrë që të mos përballet drejtpërdrejt me reagim nga Shtetet e Bashkuara. Kjo strategji lidhet edhe me përpjekjet e Kremlinit për të mos tensionuar marrëdhëniet me presidentin amerikan Donald Trump, sidomos në një kohë kur politikat e Uashingtonit ndaj Ukrainës kanë ndikim të drejtpërdrejtë në interesat ruse.

Katz thekson se Irani ka më shumë nevojë për mbështetjen e Rusisë në këtë moment, veçanërisht pas goditjeve të fundit nga SHBA-ja dhe Izraeli. Megjithatë, ai vëren se Kremlini po shmang angazhime të qarta publike, duke ruajtur fleksibilitet strategjik.

Një nga çështjet kyçe mbetet kërkesa e Iranit për sistemet e mbrojtjes ajrore S-400. Sipas Katz, Rusia nuk ka dhënë një përgjigje të prerë, por hezitimi lidhet si me nevojat e veta ushtarake, ashtu edhe me rrezikun e tensionimit të marrëdhënieve me vendet e Gjirit, të cilat janë partnerë të rëndësishëm ekonomikë për Moskën.

Në të njëjtën kohë, zhvillimet e fundit kanë prodhuar pasoja të paparashikuara për Rusinë. Shtetet arabe të Gjirit po afrohen më shumë me Ukrainën, duke kërkuar bashkëpunim në fushën e mbrojtjes ajrore përballë kërcënimeve iraniane. Ky zhvillim shihet si një efekt anësor që nuk i shkon për shtat Kremlinit.

Sipas analizës së Katz, objektivi kryesor i Rusisë mbetet mbijetesa e regjimit iranian dhe dobësimi i ndikimit amerikan në rajon. Megjithatë, ai paralajmëron se balancimi mes palëve kundërshtare po bëhet gjithnjë e më i vështirë për Moskën.

“Nëse përshkallëzimi vazhdon, Rusia mund të detyrohet të zgjedhë më qartë anën e saj – një lëvizje që do të kishte pasoja të mëdha si në Lindjen e Mesme, ashtu edhe në luftën në Ukrainë”, vlerëson ai.

Në këtë kontekst, mbetet e paqartë nëse Kremlini e sheh Iranin si një partner afatgjatë për t’u mbrojtur, apo si një kartë të fortë për negociata të mundshme me Perëndimin – një dilemë që, sipas ekspertëve, po shtrohet gjithnjë e më shpesh edhe në vetë Teheranin.

The Geopost