‘Efekti domino’ i Kremlinit: Si po shembet rrjeti i aleatëve të Putinit

Viktor Orban, Ajatollah Ali Khamenei dhe Nicolas Maduro – tre udhëheqës të konsideruar jodemokratikë dhe aleatë të afërt të Kremlinit – nuk janë më në pushtet që nga fillimi i këtij viti, ndërsa reagimi i Moskës ndaj rrëzimit të tyre ka qenë i kufizuar kryesisht në deklarata.

Sipas studiuesit të “New Third Way”, Dragoslav Rašeta, i cili ka folur për portalin N1, kjo rrjedhë ngjarjesh është e pritshme, pasi Rusia – edhe nëse do të donte – “nuk ka as fuqi të fortë, as fuqi diplomatike” për të ndihmuar aleatët e saj, për shkak të shterimit të burimeve dhe izolimit ndërkombëtar të lidhur me luftën në Ukrainë.

Më 3 janar, Shtetet e Bashkuara kryen atë që e quajtën operacion arrestimi ndaj presidentit venezuelian Nicolas Maduro, i cili u transferua në SHBA dhe tash është në gjyq nën akuza për “narkoterrorizëm”. Pavarësisht marrëdhënieve të ngushta strategjike mes Karakasit dhe Moskës për më shumë se dy dekada, reagimi rus u kufizua në një deklaratë të Ministrisë së Jashtme, me thirrje për lirimin e Maduros dhe negociata mes SHBA-së dhe Venezuelës.

Në Iran, udhëheqësi suprem Ajatollah Ali Khamenei u vra më 28 shkurt në një sulm me dron, në fillim të përshkallëzimit të luftës në Lindjen e Mesme dhe sulmeve ndaj Iranit nga Izraeli dhe SHBA-të. Edhe këtu, sipas rrëfimit të Rašetës, mbështetja e Moskës mbeti kryesisht verbale: Lavrov shprehu ngushëllime, ndërsa Putini e cilësoi vrasjen si shkelje të së drejtës ndërkombëtare dhe normave njerëzore.

Ndërkohë në Evropë, Viktor Orban – i cili për 16 vjet udhëhoqi Hungarinë dhe u konsiderua një “frene ruse” brenda Bashkimit Evropian, sidomos për shkak të pengesave ndaj ndihmës për Ukrainën – humbi zgjedhjet, ndërsa kryeministri i ri Peter Magyar paralajmëroi afrimin me Brukselin. Kremlini reagoi ashpër: zëdhënësi Dmitry Peskov deklaroi se Moska nuk do ta uronte Hungarinë, duke e quajtur atë “vend armik” për shkak të mbështetjes ndaj sanksioneve kundër Rusisë.

Rašeta thotë se marrëdhëniet e Rusisë me këto vende ishin të ndryshme, por të bashkuara nga një fije ideologjike anti-perëndimore. Në rastin e Iranit, Teherani shihej si investim strategjik për të kufizuar ndikimin amerikan në Lindjen e Mesme; ndërsa Hungaria e Orbanit shërbente për të bllokuar vendimmarrjen e BE-së lidhur me Ukrainën.

Sipas tij, paaftësia e Moskës për t’i dalë në ndihmë aleatëve vjen kryesisht nga lufta katërvjeçare në Ukrainë: burimet janë shteruar, presioni ekonomik është rritur dhe Rusia ka humbur ndikim diplomatik, duke u përjashtuar nga shumë forume ndërkombëtare.

Rasheta vlerëson se humbja më e rëndë për Kremlinin është largimi i Orbanit, pasi kjo mund t’i hapë rrugë BE-së për të siguruar financim dhe mbështetje afatgjatë për Ukrainën.

“Hungaria ishte aleati më i rëndësishëm i Rusisë nga të tre të përmendurit. Dhe nuk besoj se Rusia ka, apo do të ketë, një aleat si Hungaria e udhëhequr nga Viktor Orban,” përfundon ai.

Në një vit të rëndë për aleatët e Putinit, përfundimi i sundimit të Maduros, Khameneit dhe Orbanit po shihet si sinjal i qartë se ndikimi i Moskës jashtë kufijve të saj ka rënë ndjeshëm – dhe se aleanca me Kremlinin nuk garanton më mbështetje vendimtare në momentet kyçe.

The Geopost