BE do të pezullojë fondet për Bienalen e Venedikut nëse Rusisë i lejohet pjesëmarrja

Pjesëmarrja e planifikuar e Rusisë në Bienalen e Venedikut të këtij viti mund të përbëjë një “shkelje të kontratës”, e cila mund të çojë në pezullimin e një pakete financimi prej 2 milionë eurosh nga BE-ja për këtë ngjarje, raportoi Reuters.

Në një konferencë për shtyp në Bruksel, zëdhënësi i Komisionit Evropian, Thomas Régnier, dënoi vendimin e Fondacionit Bienal për të lejuar Rusinë të marrë pjesë në shfaqjen shtatëmujore të artit bashkëkohor, duke thënë se “kultura në Evropë duhet të promovojë dhe mbrojë vlerat demokratike”, të cilat ai tha se nuk nderohen në Rusinë e sotme.

Régnier shpjegoi se financimi i komisionit për Bienalen ishte në rrezik, duke iu referuar një “projekti në vazhdim prej 2 milionë eurosh” që mbështet producentët e filmave në festival. “Nëse ka shkelje të kontratës, siç kemi bërë me çdo marrëveshje granti, komisioni do ta ndërpresë ose pezullojë kontratën”.

Deklarata e Régnier vjen dy ditë pas një njoftimi për shtyp nga Komisioni Evropian të martën, i cili u kërkoi shteteve anëtare të “shmangin dhënien e një platforme individëve që kanë mbështetur ose justifikuar në mënyrë aktive agresionin e Kremlinit kundër Ukrainës” dhe premtoi veprime të mëtejshme kundër organizatorëve të Bienales, duke përfshirë pezullimin ose ndërprerjen e financimit të saj nga BE.

Njoftimi javën e kaluar se Rusia do të merrte pjesë në Bienalen e vitit 2026 shkaktoi reagime të menjëhershme, përfshirë ato nga qeveritë e Ukrainës dhe 21 vendeve të tjera evropiane.

Në një letër të përbashkët drejtuar presidentit të Fondacionit Bienal dhe ish-gazetarit të krahut të djathtë, Pietrangelo Buttafuoco, ministrat evropianë të kulturës argumentuan se “dhënia e Rusisë një platforme prestigjioze ndërkombëtare kulturore dërgon një sinjal thellësisht shqetësues” dhe u bënë thirrje organizatorëve të rishqyrtojnë vendimin e tyre.

Rusia nuk është përjashtuar kurrë zyrtarisht nga Bienalja e Venedikut, por zgjodhi të mos e hapë pavijonin e saj në edicionin e fundit të festivalit në vitin 2024, pasi më parë nuk kishte mundur të merrte pjesë në vitin 2022 për shkak të tërheqjes në minutën e fundit të artistëve rusë të kontraktuar për pavijonin e saj për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj luftës në Ukrainë. Fondacioni Bienalja ka theksuar se nuk vendos se cilat vende mund të marrin pjesë në ekspozitë, pasi vetë kombet zotërojnë pavijonet në këtë ngjarje.

Pohimi i organizatorëve është hedhur poshtë nga grupet opozitare ruse, përfshirë kolektivin feminist të artit Pussy Riot, të cilët u thanë ndjekësve të tyre në Instagram se lejimi i Rusisë për të marrë pjesë do të përbënte “një vendim politik nga Italia”.

“Pavijoni rus nuk është ambasadë: nuk është territor sovran dhe nuk ka status diplomatik”, tha Pussy Riot. “Kjo do të thotë që qeveria italiane, autoritetet e Venedikut dhe vetë Bienalja mund t’i thonë ‘jo’ Rusisë nëse zgjedhin ta bëjnë këtë.”