Narrativat ruse dhe ndikimi në Serbi: Mesazhe që nxisin mosbesim ndaj BE-së

Deklarata e ministrit të jashtëm rus Sergej Lavrov se Bashkimi Evropian po përpiqet ta kthejë Serbinë në një “zonë tampon” për konfrontim me Rusinë përbën një tjetër shembull të një narrativi të ngarkuar politikisht, që synon ta paraqesë Serbinë si viktimë të presionit perëndimor, ndërsa Rusinë si mbrojtëse të interesave serbe.

Një formulim i tillë nuk është analizë neutrale e marrëdhënieve ndërkombëtare, por një mesazh i paketuar me kujdes për të nxitur reagim emocional dhe për të rritur mosbesimin ndaj Bashkimit Evropian.

Duke folur për integrimet evropiane të Serbisë, Lavrov pretendoi se Brukseli e kushtëzon vazhdimin e negociatave me njohjen e Kosovës dhe vendosjen e sanksioneve ndaj Moskës.

“Ju mund të vazhdoni negociatat e anëtarësimit nëse plotësoni dy kushte: njihni pavarësinë e Kosovës dhe respektoni të gjitha sanksionet që Bashkimi Evropian vendos ndaj Federatës Ruse. Kjo mjafton për të kuptuar natyrën antiserbe të qëndrimit të Brukselit”, tha Lavrov pas takimit me presidentin kinez Si Xhinping.

Problemi me këtë deklaratë nuk qëndron vetëm në tonin e saj, por edhe në mënyrën se si e thjeshtëzon një proces kompleks politik. Negociatat e Serbisë me Bashkimin Evropian nuk reduktohen në një ultimatum të vetëm, dhe as nuk mund të përshkruhen përmes logjikës bardh e zi “ose jeni me ne, ose kundër nesh”. Pikërisht ky thjeshtëzim i shërben qëllimit propagandistik: ta paraqesë Bashkimin Evropian si një qendër armiqësore të pushtetit dhe çdo detyrim të Serbisë në procesin e integrimit si sulm ndaj interesit kombëtar.

Veçanërisht problematike duket reagimi i presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i cili nuk i kundërshtoi këto pretendime.

Deklarata e tij se Lavrov “nuk ka thënë asgjë të pasaktë” lë përshtypjen e një pajtimi të heshtur me mesazhin që vjen nga Moska, edhe pse Serbia zyrtarisht vazhdon të deklarojë se anëtarësimi në Bashkimin Evropian është objektiv strategjik. Një retorikë e tillë krijon konfuzion: nga njëra anë flitet për të ardhmen evropiane, ndërsa nga ana tjetër nuk bëhet distancim i qartë nga pretendimet që e vënë në pikëpyetje pikërisht këtë rrugë.

Në këtë kuptim, deklarata e Vuçiqit nuk është vetëm diplomatike e kujdesshme, por edhe politikisht e dykuptimtë.

Në vend që të sqarojë pozicionin e Serbisë, ajo ushqen më tej përshtypjen se shteti dëshiron të mbajë të gjitha opsionet e hapura, edhe kur kjo nënkupton pranimin e heshtur të interpretimeve ruse që bien në kundërshtim të drejtpërdrejtë me vlerat evropiane dhe politikat e Perëndimit.

Një rol të veçantë në përhapjen e këtij narrativi kanë kanalet mediatike si Sputnik dhe RT Balkan, të cilat integrimet evropiane të Serbisë shpesh i paraqesin si një seri presionesh dhe poshtërimesh, dhe jo si një proces zgjedhjeje politike dhe reformash.

Në këtë mënyrë, publikut i ofrohet një tablo e njëanshme, ku Perëndimi paraqitet pothuajse automatikisht si aktor negativ, ndërsa mesazhet ruse si mbrojtje e interesit kombëtar.

The Geopost