Dezinformimi rus dhe kriza energjetike: Si u përpoq Moska të dobësonte Ukrainën

Ukraina ka dalë nga dimri i saj më i ashpër i kohës së luftës me sistemin e saj energjetik të goditur nga sulmet e pamëshirshme ruse të dizajnuara për të ngrirë civilët në nënshtrim.

Në të njëjtën kohë, një fushatë e vazhdueshme e FIMI-t kërkoi t’i shndërronte ndërprerjet e energjisë në narrativa të dobësisë ukrainase, përçarjes dhe lodhjes evropiane – pretendime të hedhura poshtë haptazi nga mbështetja e vazhdueshme publike dhe qeveritare në të gjithë kontinentin.

Ukraina sapo ka përjetuar dimrin e saj më të ashpër që nga fillimi i luftës në shkallë të plotë. Sulmet ruse ndaj infrastrukturës që furnizon ngrohje dhe energji elektrike nuk janë të reja – ato kanë qenë karakteristike edhe për dimrat e mëparshëm. Megjithatë, këtë herë, sulmet në rrjetin elektrik ishin të qëndrueshme dhe metodike, të planifikuara qëllimisht për të përkuar me një valë të fortë të të ftohtit, siç e shqyrtuam në artikullin tonë të mëparshëm.

Që nga fillimi i vitit, Ukraina ka përjetuar më shumë se 200 sulme, ndërsa gjatë gjithë janarit 2026 dhe deri në shkurt, temperaturat shpesh mbetën nën -10°C gjatë ditës dhe ranë nën -20°C shumë netë. Njerëzit mbetën jo vetëm pa energji elektrike, por edhe pa ujë të rrjedhshëm, pasi tubat ngrinë dhe shpërthyen në temperaturat e zgjatura nën zero.

Që atëherë, një pjesë e energjisë elektrike është rikthyer, por sulmet ruse e kanë lënë pjesën më të madhe të infrastrukturës në rrënoja. Në disa rajone, banorët janë pa energji elektrike deri në 12 orë në ditë. Situata është veçanërisht e rëndë në jug, i cili më parë mbështetej shumë në termocentralin bërthamor Zaporizhzhia, nën kontrollin rus që nga viti 2022. Në janar, Presidenti Zelenskyy njoftoi se sistemi i dëmtuar mund të përmbushte vetëm rreth 60% të kërkesës normale.

Sipas Ministrit të Energjisë Denys Shmyhal, Ukraina që atëherë ka restauruar vetëm një të tretën të kapacitetit të saj të gjenerimit të energjisë. Bazuar në vlerësime, siç njoftoi Presidenti Volodymyr Zelenskyy, ndërtimi i termocentraleve të reja do të kushtojë më shumë se 5 miliardë euro.

Duke i kthyer ndërprerjet e energjisë elektrike në një histori rreth shembjes së Ukrainës

Ushtria ruse pretendoi se termocentralet ishin objektiva legjitime ushtarake sepse dyshohet se furnizonin me energji fabrikat e armëve. Megjithatë, në realitet, pesha kryesore e sulmeve u mbajt nga civilët. Mediat pro-Kremlin deklaruan hapur se qëllimi përfundimtar ishte të detyrohej Ukraina të kapitullonte – ose, siç u pëlqen ta thonë, “të detyrohej të hynte në paqe”.

Narrativat e FIMI-t pohonin se ukrainasit ishin të gatshëm të lëshonin territore për të ndaluar sulmet dhe po protestonin kundër qeverisë që supozohej se i mbante peng. Sulmet u përshkruan si hakmarrje për sulmet e Ukrainës në territorin rus, të cilat burimet ruse i etiketuan si “terroriste”.

Një tjetër narrativë e promovuar shpesh nga mediat pro-Kremlin të FIMI-t pretendon se Evropa dhe evropianët janë lodhur së mbështeturi Ukrainën. Sondazhet e fundit tregojnë se, ndërsa vendet më afër konfliktit po fillojnë të përjetojnë lodhje nga lufta, mbështetja e përgjithshme për Ukrainën mbetet e lartë dhe sulmet e dimrit kanë çuar në rritjen e saj, siç dëshmohet nga shumë fushata për mbledhjen e fondeve nga baza që kanë filluar në të gjithë Evropën në përgjigje të sulmeve ndaj infrastrukturës ukrainase.

Përgjigja evropiane: gjeneratorë, fonde dhe solidaritet i palëkundur

Qeveritë evropiane kanë rritur përpjekjet për të mbështetur nevojat energjetike të Ukrainës. Komisioni Evropian shpërndau 447 gjeneratorë emergjence me vlerë 3,7 milionë euro nga rezervat strategjike për spitalet, strehimoret dhe shërbimet kritike të Ukrainës, dhe u dhuruan 50 milionë euro për kompaninë shtetërore të energjisë të Ukrainës, Naftogaz.

Në përgjithësi, BE-ja ka dhuruar 3 miliardë euro ndihmë për energjinë në Ukrainë që nga viti 2022 dhe ka premtuar më shumë se 1 miliard euro për të ndihmuar në rindërtimin e rrjeteve energjetike të Ukrainës. Fondi i Mbështetjes së Energjisë së Ukrainës, i themeluar nga Sekretariati i Komunitetit të Energjisë i BE-së për të kanalizuar fondet drejt restaurimit të infrastrukturës energjetike të Ukrainës, ka mobilizuar mbi 1,5 miliardë euro nga donatorët në të gjithë botën.

Në të gjithë Evropën, fushatat bazë mobilizuan miliona euro për të furnizuar Ukrainën me gjeneratorë dhe pajisje ngrohjeje për të ndihmuar civilët të përballonin sulmet e Rusisë ndaj infrastrukturës kritike të energjisë. Në Republikën Çeke, nisma “Dhuratë për Putinin” drejtoi nismën SOS Kyiv, duke mbledhur më shumë se 7,5 milionë euro. Grupi francez Komiteti i Ndihmës Mjekësore në Ukrainë ka shpërndarë mbi 1,400 gjeneratorë dhe centrale portative me vlerë 2,3 milionë euro në të gjithë Ukrainën. Në Suedi, fushata Ge Ukraina Värme (Mbajeni Ukrainën ngrohtë) siguroi afërsisht 1,425 milionë euro për shkolla, spitale dhe refugjatë. Në Sllovaki, Teplo pre Ukrajinu (Ngrohtësi për Ukrainën) mblodhi mbi 1,43 milionë euro, dhe në Poloni, Ngrohtësi nga Polonia për Kievin u mblodhën mbi 2.4 milionë euro.

Rreziqet hibride në rritje për infrastrukturën energjetike të Evropës

Lufta e Rusisë kundër Ukrainës është bërë një terren prove për taktika të reja ushtarake, dhe sulmet ndaj rrjetit energjetik mund të kërcënojnë potencialisht të gjithë kontinentin. Rusia po shfrytëzon në mënyrë aktive çështjen e sigurisë energjetike në fushatën e saj të dezinformimit kundër Evropës, duke përhapur pretendime se kontinenti nuk mund të mbijetojë pa gazin rus dhe se industritë e saj do të pësojnë humbje të rënda nga kalimi në burime më të shtrenjta të energjisë.

Në të njëjtën kohë, Rusia po kryen sulme hibride që synojnë infrastrukturën energjetike brenda BE-së. Në ditën e pushtimit të Ukrainës, një grup hakerash i lidhur me Moskën prishi sistemet e monitorimit për mijëra turbina me erë në të gjithë Gjermaninë, dhe më së fundmi, në dhjetor, Polonia raportoi sulme mbi sektorin e saj të energjisë.

Duke e ndihmuar Ukrainën të rindërtojë infrastrukturën e saj energjetike, BE-ja po rrit gjithashtu qëndrueshmërinë e saj ndaj sulmeve dhe kërcënimeve të tjera ndaj sistemeve kritike në vend. Përvoja e Ukrainës në mbajtjen në funksion të rrjeteve të saj të energjisë në kushte ekstreme ofron mësime të vlefshme për Evropën se si të përballojë krizat e ardhshme.

Në të njëjtën kohë, është po aq e rëndësishme të qëndrojë e fortë kundër vërshimit të dezinformimit rus – dhe përpjekjet e shumta nga baza, së bashku me mbështetjen e qeverisë, tregojnë se evropianët janë ende të përkushtuar për të qëndruar në krah të Ukrainës.

The Geopost