Tensione të larta ndërsa udhëheqësit e BE-së udhëtojnë drejt Kinës për samitin vendimtar

Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe Presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa do të takohen me presidentin dhe kryeministrin kinez në Pekin më 24 korrik. Pritet një samit i tensionuar BE-Kinë, mes luftës në Ukrainë dhe një lufte të mundshme tregtare transatlantike.

Bruksel do të ngrejë shqetësimet e zakonshme në lidhje me të drejtat e njeriut në Tibet, Xinjiang dhe Hong Kong, me Pekinin që pritet të shmangë shpejt çdo kritikë.

Në vend të kësaj, diskutimet më të nxehta ka të ngjarë të sillen rreth mbështetjes së Kinës për luftën e Rusisë në Ukrainë dhe asaj që BE-ja i konsideron praktikat e padrejta tregtare kineze, të cilat kanë çuar në një rritje të ndjeshme të deficitit tregtar midis Kinës dhe Evropës në favor të Pekinit.

Në një konferencë për shtyp përpara samitit, zyrtarët e Bashkimit Evropian theksuan se presidentët e BE-së do të jenë “të drejtpërdrejtë, të hapur dhe konstruktivë”, por edhe “të gatshëm për të mbrojtur interesat tona”.

50 Vjet Marrëdhënie Diplomatike

Samiti duhej të festonte 50 vjet marrëdhënie diplomatike midis Kinës dhe BE-së, por nuk duhet të presim shumë mirësjellje ose rezultate konkrete.

Me të dyja palët të etura për të demonstruar kredencialet e tyre mjedisore, në BE kishte shpresa se të paktën do të binin dakord për një deklaratë të përbashkët mbi ndryshimet klimatike, por është shumë e pasigurt nëse edhe kjo do të materializohet.

Kjo është në kontrast të plotë me samitin BE-Japoni të mbajtur një ditë më parë në Tokio, i cili pritej të jepte një deklaratë 24-faqëshe mbi një axhendë të gjerë politike, duke përfshirë përparimin në marrëdhëniet dypalëshe të sigurisë dhe një marrëveshje mbi metalet e rralla.

Takimi më i rëndësishëm në Pekin është seanca e mëngjesit, gjatë së cilës von der Leyen dhe Costa do të zhvillojnë një diskutim “gjeostrategjik” me Presidentin kinez Xi Jinping.

A janë hequr dorezat për Ukrainën?

Ukraina do të zërë një pjesë të madhe të takimit, i cili vjen vetëm disa javë pasi Ministri i Jashtëm kinez Wang Yi u tha diplomatëve evropianë në Bruksel se vendi i tij nuk mund të pranonte një humbje ruse në këtë luftë.

Brukseli është përpjekur prej kohësh të mos e mërzisë shumë Kinën për këtë çështje, por tani, të paktën deri në një farë mase, duket se janë hequr dorezat.

Zyrtarët e BE-së tani po thonë hapur se 80 përqind e mallrave me përdorim të dyfishtë të përdorura nga Rusia në luftë vijnë nga Kina. Brukseli ka kritikuar gjithashtu eksportin e vazhdueshëm të Pekinit të komponentëve të tillë si motorët e dronëve në Moskë.

Kina u përfshi gjithashtu – si drejtpërdrejt ashtu edhe tërthorazi – në paketën e sanksioneve të BE-së kundër Rusisë të miratuar javën e kaluar.

Disa kompani kineze dhe një numër i vogël institucionesh financiare tani janë në listën e zezë, duke shkaktuar kritika nga Ministria Kineze e Tregtisë.

Fakti që Brukseli tani është i sigurt dhe ka mbështetje unanime për të synuar Pekinin në këtë mënyrë është diçka e re.

Kufizimet e reja të BE-së, të tilla si ndalimi i produkteve të rafinuara të naftës të prodhuara nga nafta bruto ruse dhe të përpunuara në vendet e treta, ka të ngjarë të kenë gjithashtu një ndikim të tërthortë në Kinë.

Një zyrtar i BE-së i përfshirë në përgatitjet e samitit i tha Radios Evropa e Lirë se nuk pritet ndonjë ndryshim i madh në “partneritetin pa kufij” të Pekinit me Moskën, por Brukseli shpreson për hapa të moderuar, të tilla si kontrolle më të rrepta doganore dhe financiare mbi mallrat me përdorim të dyfishtë.

Deficiti Tregtar

Diskutimi i pasdites me Kryeministrin kinez Li Qiang do të përqendrohet në marrëdhëniet ekonomike dhe ka të ngjarë të jetë po aq i ndjeshëm.

BE-ja dhe Kina janë partnerët e dytë më të mëdhenj tregtarë të njëra-tjetrës, me një vëllim tregtar ditor prej 2.3 miliardë dollarësh.

Por është deficiti tregtar që e bezdis Brukselin.

Krahasuar me vitin e kaluar, vlera është dyfishuar në aktualisht 350 miliardë dollarë, me BE-në që përmend subvencionet, barrierat e prokurimit dhe kontrollet e eksportit si çështje të vërteta irrituese.

Nuk priten përparime të mëdha në Pekin, por zyrtarët e BE-së shpresojnë që Kina të paktën të pranojë shqetësimet dhe të ndërmarrë veprime për të stimuluar kërkesën e brendshme ose për të adresuar çekuilibrat.

Brukseli gjithashtu do të lërë të kuptohet për kundërmasa të mundshme, duke përmendur masat e mëparshme kundër automjeteve elektrike kineze dhe produkteve të qumështit.

Megjithatë, pyetja është se sa larg është vërtet i gatshëm të shkojë Bashkimi.

Është shumë i varur nga Kina për minerale kritike dhe magnete të përhershme – materiale thelbësore për pothuajse të gjitha teknologjitë moderne.

Dhe pavarësisht përpjekjeve të BE-së për të arritur marrëveshje të reja tregtare me vende si Australia, India dhe Indonezia për t’u bërë i pavarur nga Kina, hendeku nuk do të mbyllet menjëherë. Edhe Pekini e di këtë.

Dhe pastaj është çështja e mprehtë e marrëdhënieve BE-SHBA.

Nëse nuk arrihet ndonjë marrëveshje në ditët në vijim, tarifat amerikane prej 30 përqind do t’i vendosen BE-së më 1 gusht, pas së cilës Brukseli do të përgjigjet me miliarda euro në kundërmasa kundër produkteve amerikane, duke e çuar tregtinë transatlantike në një ngërç.

Një diplomat i BE-së i tha Radios Evropa e Lirë se kjo është “një perspektivë që i bën kinezët të fërkojnë duart nga gëzimi”, pasi Pekini prej kohësh është përpjekur të nxisë një përçarje midis Brukselit dhe Uashingtonit.

Prandaj, pritet që Kina do ta shtyjë fuqishëm narrativën në ditët në vijim se ajo, së bashku me Evropën, tani përfaqëson rendin tregtar ndërkombëtar të bazuar në rregulla dhe se prishësi i vërtetë i tregtisë dhe proteksionizmit nuk mund të gjendet në Pekin, por në Uashington.

Në varësi të mënyrës se si do të zhvillohen bisedimet tregtare transatlantike, BE-ja mund të tundohet nga një retorikë e tillë./Rferl/