Ukraina, Rusia dhe SHBA-ja drejt bisedimeve të reja për paqe në Abu Dhabi

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka thënë se shpreson që bisedimet në nivel teknik që përfshijnë Ukrainën, Rusinë dhe Shtetet e Bashkuara, me qëllim përfundimin e luftës, do të zhvillohen në Abu Dhabi midis 6 dhe 10 nëntorit.

Duke folur në një konferencë për shtyp në Hagë më 28 tetor, Zelenskyy tha se perspektiva e një takimi me presidentin rus Vladimir Putin mbetet e pasigurt.

“Nuk e di se kur do të kemi një takim me Rusinë në nivel udhëheqësish”, tha ai. “Varet për sot, me gjithë respektin për vendet e ndryshme, nga pala ruse, sepse ata kurrë më parë nuk e kanë mbështetur këtë.”

Komentet e udhëheqësit ukrainas erdhën si një përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj deklaratave të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për gazetarët më herët po atë ditë, se një takim midis Zelenskyy dhe homologut të tij rus, Vladimir Putin, do të caktohet “shumë shpejt”.

Trump nuk specifikoi një datë ose vend specifik për takimin e mundshëm, por shtoi se “mund të bëhet shumë përparim”.

Një samit i G20 që Trump do të organizojë në Florida në dhjetor paraqet një mundësi të mundshme për një takim ballë për ballë midis udhëheqësve ukrainas dhe rusë, por Putin ende nuk i është përgjigjur një ftese të SHBA-së dhe ai dhe Zelenskyy kanë pasur pikëpamje të ndryshme mbi perspektivat e një takimi të tillë.

Putini është përpjekur të hedhë dyshime mbi legjitimitetin e Zelenskyy-t dhe ka thënë vazhdimisht se presidentët mund të takohen vetëm kur të jetë arritur një marrëveshje gjithëpërfshirëse paqeje, megjithëse ai ka sugjeruar gjithashtu se ai dhe Zelenskyy mund të takohen në Moskë.

Kremlini e di se perspektiva e një takimi në kryeqytetin e vendit që po sulmon Ukrainën është e papranueshme për Kievin. Zelenskyy ka shprehur gatishmërinë për t’u takuar me Putinin në një vend të tretë dhe ka thënë se çështjet thelbësore si territori mund të vendosen vetëm në nivel udhëheqësish.

Komentet e presidentit amerikan vijnë vetëm një ditë pasi presidenti finlandez Alexander Stubb dhe kryeministri norvegjez Jonas Gahr Store zhvilluan një telefonatë 90-minutëshe me Putinin për të diskutuar pushtimin e Ukrainës nga Rusia. Udhëheqësit nordikë folën gjithashtu në telefon me Zelenskyy-n.

Në një deklaratë për shtyp, Stubb vuri në dukje se “diskutimi ishte i sinqertë dhe substancial”.

“Ne jemi vende fqinje me Rusinë. Rezultati i kësaj lufte do të ketë një ndikim të drejtpërdrejtë në sigurinë tonë dhe në sigurinë më të gjerë evropiane. Përfundimi i luftës kërkon diskutime të drejtpërdrejta”, shtoi presidenti finlandez.

Store kishte pritur Zelenskyy-n, të dërguarin special të Trump-it, Steve Witkoff, dhe disa zyrtarë evropianë në Oslo më 20 tetor, në një përpjekje për të siguruar që vendet evropiane të kenë një rol në negociatat për t’i dhënë fund pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia.

Zelenskyy, i cili shprehu shpresën se udhëheqësit dhe kombet evropiane do të ishin më të përfshira në çdo negociatë paqeje, tha gjatë vizitës së tij shtetërore në Holandë se “ne mendojmë se Evropa do të ketë një rol të madh, por edhe nga ana e Evropës na duhet më shumë qartësi se kush e përfaqëson Evropën”.

Megjithatë, ai shtoi se “nëse Amerika do të thotë këtë herë, ne thjesht kemi bisedime trepalëshe, ne nuk do ta shkatërrojmë këtë format”.

Aktiviteti i vrullshëm diplomatik perëndimor vjen ndërsa Vladimir Putin më herët në tetor propozoi një samit trepalësh me Shtetet e Bashkuara dhe udhëheqësin kinez, Xi Jinping, drejt fundit të vitit për të përfunduar luftën.

Trump tha më 19 tetor se ishte i hapur për t’u takuar me Putinin dhe Xi- në në margjinat e një samiti Azi-Paqësor në Kinë në nëntor, megjithëse sugjeroi se fokusi kryesor do të ishte çarmatimi bërthamor dhe jo Ukraina.

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, më pas konfirmoi se kishin ndodhur diskutime rreth një takimi të mundshëm, por tha se marrëveshjet nuk ishin finalizuar ende.

Perspektiva e bisedimeve mbi Ukrainën pa pjesëmarrjen e Kievit ka ngritur shqetësime, me zyrtarët ukrainas që këmbëngulin se vendi i tyre duhet të ketë një vend në tryezën e negociatave.

Duke folur për një samit të mundshëm SHBA-Kinë-Rusi, Zelenskyy ishte skeptik se çdo gjë mund të zgjidhej pa praninë e Ukrainës dhe Evropës.

“Rusia dëshiron të negociojë diçka të re”, tha ai. “Ata flasin për njëfarë infrastrukture sigurie në Evropë. Si mund të negociosh një infrastrukturë sigurie në Evropë pa Evropën? Çfarë do të negociosh? Me kë? Me Kinën? Interesante.”

Vizita e Zelenskyy në Holandë solli gjithashtu premtime të reja mbështetjeje për Ukrainën nga kryeministri holandez Rob Jetten, i cili njoftoi se vendi i tij do të ofrojë 500 milionë euro (557 milionë dollarë) ndihmë ushtarake këtë dimër, duke përfshirë dronë dhe pajisje të tjera.

Qeveria holandeze premtoi gjithashtu 1.2 miliardë euro (1.33 miliardë dollarë) në mbështetje jo-ushtarake gjatë tre viteve të ardhshme, duke përfshirë fonde për rindërtimin dhe riparimet urgjente të infrastrukturës energjetike të Ukrainës.

Zelenskyy njoftoi gjithashtu më 28 tetor se Mbretëria e Bashkuar ka premtuar 10 miliardë paund (13.30 miliardë dollarë) për periudhën trevjeçare të ardhshme për Ukrainën – nga të cilat shtatë miliardë janë menduar për nevojat e ekonomisë së vendit të goditur nga lufta dhe pjesa tjetër për nevoja ushtarake.

“Jemi mirënjohës për qëndrimin e qëndrueshëm dhe të fortë udhëheqës të Britanisë”, shkroi Zelenskiy pas telefonatës së tij me kryeministrin britanik Andy Burnham.

Armëpushimi i Oleshky-t mbahet

Ndërkohë, si Ukraina ashtu edhe Rusia konfirmuan se nuk kishte pasur shkelje të armëpushimit lokal të negociuar nga SHBA-të rreth qytetit Oleshky të pushtuar nga Rusia në Ukrainën jugore në 30 orët e para të tij.

Fillimi i armëpushimit, i ndërmjetësuar nga zonja e parë e SHBA-së Melania Trump, filloi në orën 3 të mëngjesit sipas orës lokale më 27 tetor, dy ditë përpara afatit “për të mbrojtur sigurinë e civilëve dhe për të lehtësuar shpërndarjen e ndihmës humanitare kritike”, tha ajo në një postim në X duke shtuar se zona gjeografike e armëpushimit “është zgjeruar përtej Oleshky, brenda rajonit Kherson, për të siguruar kalim të sigurt për konvojet humanitare”.

“Jemi të lumtur që kemi dy, tre ditë për këta njerëz. I shihni në rrugë, është një sukses i madh nëse evakuimi do të jetë pozitiv dhe i suksesshëm. Jemi mirënjohës ndaj palës amerikane”, shtoi Zelenskyy.

Armëpushimi do të mbetet në fuqi deri më 1 nëntor për t’u lejuar banorëve të evakuohen nga qyteti në vijën e frontit, ku kushtet e përkeqësuara i kishin lënë shumë njerëz të paaftë të iknin.

The GeoPost