Sputnik përhap dezninformata për Bondstillin, thotë se Serbia, Rusia dhe Kina duhet të japin pëlqimin

Portali Sputnik publikoi një tekst në të cilin dezinformon se baza ushtarake amerikane Bondstil nuk mund të shndërrohet në bazë të përhershme amerikane pa një vendim të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe pa pëlqimin e Serbisë, Rusisë dhe Kinës.

Megjithatë, në analizën e portalit nuk paraqiten prova konkrete juridike për një përfundim të tillë, ndërsa dokumentet zyrtare konfirmojnë se mandati i KFOR-it dhe një marrëveshje e mundshme e ardhshme dypalëshe për praninë ushtarake amerikane duhet të trajtohen si çështje të ndara.

Analiza:

Pretendimi 1: Bondstilli nuk mund të shndërrohet në bazë të përhershme amerikane pa pëlqimin e Serbisë, Rusisë dhe Kinës

Në tekstin e publikuar më 14 tetor 2026, me titullin ‘Lojë e re me bazën: Bondstili mund të bëhet amerikan vetëm nëse pajtohen Serbia, Rusia dhe Kina’, Sputnik përcjell deklaratat e avokatit Goran Petronijeviq, i cili pretendon se ndryshimi i statusit të Bondstillit do të kërkonte një vendim të ri të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe se Serbia, Rusia dhe Kina do të duhej të përfshiheshin në vendimmarrje.

Përgënjeshtrim: Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, e miratuar në vitin 1999, përbën bazën juridike të pranisë ndërkombëtare të sigurisë në Kosovë. NATO konfirmon se KFOR-i vepron në bazë të kësaj rezolute dhe të Marrëveshjes Ushtarako-Teknike, si dhe se vendimet për ndryshimet në dislokimin dhe strukturën e KFOR-it merren në kuadër të Këshillit të Atlantikut të Veriut. Megjithatë, nga kjo nuk rrjedh automatikisht se çdo marrëveshje e mundshme për praninë e përhershme të forcave amerikane do të kërkonte një rezolutë të re të Këshillit të Sigurimit.

Rusia dhe Kina, si anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, kanë të drejtën e vetos ndaj vendimeve të këtij organi që i nënshtrohen një procedure të tillë votimi. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se ato kanë automatikisht të drejtën e vetos ndaj çdo marrëveshjeje dypalëshe që Shtetet e Bashkuara të Amerikës mund të lidhin me institucionet e Kosovës.

Për të përcaktuar nëse në rastin konkret do të nevojitej një vendim i ri i OKB-së, do të duhej të dihej nëse do të ndryshonte mandati i KFOR-it apo nëse do të krijohej një marrëveshje tjetër juridike dhe komanduese për forcat amerikane.

Pretendimi 2: Serbia ka të drejtë ta pengojë ndryshimin e statusit të Bondstillit

Sputnik përcjell argumentin e Petronijeviqit se territori i një shteti të tretë nuk mund të vihet në dispozicion pa pëlqimin e tij dhe, mbi këtë bazë, përfundon se institucionet e Kosovës nuk mund të vendosin në mënyrë të pavarur për të ardhmen e Bondstillit.

Përgënjeshtrim: Statusi i Kosovës është objekt i mosmarrëveshjes ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, por kjo mosmarrëveshje, në vetvete, nuk dëshmon se Serbia ka automatikisht të drejtën e vetos ndaj çdo marrëveshjeje të mundshme për praninë ushtarake amerikane.

Për një vlerësim juridik do të ishte e nevojshme të shqyrtohej përmbajtja e marrëveshjes së mundshme, kompetencat e palëve që do ta nënshkruanin atë dhe raporti i saj me Rezolutën 1244 dhe mandatin ekzistues të KFOR-it.

Pretendimi 3: Bondstili është nën juridiksionin e KFOR-it, prandaj nuk mund të shndërrohet në një bazë të veçantë amerikane.

Në tekst thuhet se Bondstili përdoret nga forcat amerikane, por se baza është krijuar në kuadër të misionit ndërkombëtar të KFOR-it, për çka çdo ndryshim i statusit të saj do të kërkonte një vendim të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Përgënjeshtrim: NATO konfirmon se në kampin Bondstil, pranë Ferizajt, ndodhet shtabi i Komandës Rajonale Lindje të KFOR-it. Në të njëjtën kohë, KFOR-i ka një strukturë të unifikuar komanduese dhe komandanti i tij i përgjigjet komandantit të Komandës së Përbashkët të Forcave të NATO-s në Napoli. Kjo tregon se Bondstili ka një rol të rëndësishëm në kuadër të misionit të NATO-s, por nuk e dëshmon pretendimin se vetë baza është në pronësi të Kombeve të Bashkuara apo se çdo marrëveshje e ardhshme për statusin e saj do të kërkonte një rezolutë të re të OKB-së.

Pretendimi 4: Propozimi i Kurtit është një provokim politik që synon përkeqësimin e marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe SHBA-së

Sputnik pretendon më tej në tekst se iniciativa e Kosovës është gjoja një provokim i paramenduar, i orientuar drejt nxitjes së reagimit të Serbisë dhe përkeqësimit të marrëdhënieve serbo-amerikane.

Përgënjeshtrim: Komunikata zyrtare e kabinetit të kryeministrit të Kosovës, e datës 12 tetor 2026, konfirmon se Albin Kurti, gjatë takimit me senatorët amerikanë Dick Durbin dhe Jeanne Shaheen kërkuan mbështetje për shndërrimin e Bondstillit në bazë të përhershme ushtarake.

Pra, propozimi ekziston, por pretendimi se qëllimi i tij kryesor është nxitja e konfliktit ose përkeqësimi i marrëdhënieve me Serbinë përbën interpretim të bashkëbiseduesit të Sputnikut. Komunikata zyrtare konfirmon se Kurti e paraqiti iniciativën në kuadër të bisedimeve për sigurinë dhe marrëdhëniet me SHBA-në, por nuk dëshmon as se propozimi është pranuar dhe as se është refuzuar.

Radio Evropa e Lirë raportoi më 13 tetor 2026 se senatori Dik Dërbin deklaroi se iniciativa duhet të shqyrtohet seriozisht dhe se qeveria e Kosovës kishte propozuar një marrëveshje financiare lidhur me krijimin e një baze të përhershme amerikane.

REL raportoi gjithashtu se kishte kërkuar informacione shtesë nga Pentagoni dhe qeveria e Kosovës, por se deri në atë moment nuk kishte marrë përgjigje.

Pretendimi 5: Baza e përhershme amerikane do të ishte përgatitje për një luftë të ardhshme me Serbinë

Në pjesën përmbyllëse të tekstit të Sputnikut, bashkëbiseduesi pretendon se shqiptarët e Kosovës dëshirojnë të sigurojnë mbrojtjen amerikane në rast të një konflikti të mundshëm me Serbinë. Përveç kësaj, ai bën akuza për plane të supozuara për spastrimin etnik të serbëve të mbetur në Kosovë.

Përgënjeshtrim: Propozimi për krijimin e një baze të përhershme amerikane, në vetvete, nuk dëshmon synimin për të nisur një luftë apo për të kryer spastrim etnik.

Komunikata zyrtare e qeverisë së Kosovës e paraqet iniciativën në kontekstin e sigurisë, anëtarësimit në NATO dhe pranisë ushtarake afatgjatë të SHBA-së. Ky arsyetim mund të jetë objekt i debatit politik, por nuk përbën provë për akuzat që përcjell Sputniku./The Geopost/