Aleksandar Vuçiq nuk po flet më vetëm për Kosovën. Ai po flet për një sistem politik që po hyn në një fazë të re, protesta të gjata, rritje të opozitës studentore, presion për zgjedhje të parakohshme dhe një president që tashmë ka paralajmëruar largimin nga posti presidencial.
Në këtë kontekst, kërcënimet për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit nuk duhen parë thjesht si një deklaratë për Kosovën. Ato janë pjesë e një formule politike që Vuçiq e ka përdorur prej vitesh: nacionalizëm, frikë, konflikt me Perëndimin dhe paraqitja e vetes si mbrojtësi i vetëm i Serbisë.
Deklarata e Vuçiqit për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit është një nga shembujt më ekstremë të kësaj retorike.
Fillimisht ai tha se Serbia ka ftuar ekspertë për të shqyrtuar mundësinë e ndërhyrjes në rrjedhën e lumit. Më pas, përballë reagimeve nga Bashkimi Evropian, Shtetet e Bashkuara dhe Gjermania, nuk u tërhoq.
Përkundrazi, ai e zhvendosi debatin nga një kërcënim konkret ndaj infrastrukturës ujore në një sulm politik ndaj Brukselit, duke akuzuar BE-në se mbron “shërbëtorët e saj shqiptarë”.
Kjo është e rëndësishme.
Sepse kur një lider përballet me presion të brendshëm, ai mund të zgjedhë të flasë për ekonominë, korrupsionin, institucionet apo reformat. Vuçiq po zgjedh një rrugë tjetër: Kosovën, Perëndimin dhe kërcënimin ndaj interesave serbe.
A është kjo retorikë për zgjedhjet?
Ka shumë gjasa që po.
Por do të ishte gabim të thuhej se gjithçka që Vuçiq thotë është vetëm propagandë elektorale.
Serbia po shkon drejt zgjedhjeve të parakohshme dhe vetë Vuçiq ka deklaruar se ato mund të mbahen brenda disa muajve.
Në të njëjtën kohë, ai ka njoftuar se do të largohet nga posti i presidentit përpara zgjedhjeve, ndërsa analistë kanë vlerësuar se kjo mund t’i hapë rrugë një rikthimi të tij në postin e kryeministrit, duke ruajtur kontrollin politik mbi sistemin.
Pra, Vuçiq nuk është thjesht duke përgatitur një fushatë.
Ai po përgatit një tranzicion të pushtetit.
Dhe pikërisht këtu qëndron problemi.
Nëse zgjedhjet janë momenti ku duhet të mobilizojë bazën e tij, çështja e Kosovës është një nga instrumentet më të fuqishme që ka në dispozicion.
Kosova i lejon Vuçiqit të ndërtojë një narrativë të thjeshtë:
Serbët janë nën presion. Prishtina po vepron kundër tyre. Perëndimi po e toleron Prishtinën. Dhe vetëm Beogradi mund t’i mbrojë serbët.
Kjo është shumë më e lehtë për t’u shitur te elektorati sesa një debat mbi reformat, ekonominë apo përgjegjësinë institucionale.
Por problemi i Vuçiqit është se Serbia nuk është më ajo e para disa viteve
Këtu ndodhet ndryshimi më i madh.
Protestat e udhëhequra nga studentët dhe mobilizimi qytetar pas tragjedisë së Novi Sadit kanë ndryshuar ndjeshëm peizazhin politik serb. Raporti i OSBE/ODIHR për zgjedhjet e ardhshme e përshkruan situatën politike si shumë të polarizuar pas mobilizimit të gjerë qytetar dhe protestave studentore. (ODIHR)
Më e rëndësishmja është se disa sondazhe kanë treguar se forca politike e lidhur me studentët ka kaluar SNS-në e Vuçiqit.
Një sondazh i CRTA dhe Stanford Democracy Action Lab, i publikuar në korrik, e nxirrte listën studentore me 44.9 për qind të mbështetjes te votuesit e vendosur, kundrejt 35.7 për qind për SNS-në.
Nëse kjo tendencë konfirmohet nga sondazhe të tjera dhe shndërrohet në organizim elektoral, atëherë Vuçiq përballet me diçka që nuk e ka pasur në të njëjtën formë më parë:
një kundërshtar që nuk është thjesht një parti opozitare tradicionale, por një lëvizje qytetare që mund të tërheqë votues përtej ndarjeve klasike politike.
Kjo mund të shpjegojë edhe ashpërsimin e retorikës.
Sa më e pasigurt të bëhet baza politike, aq më e madhe bëhet nevoja për “armikun”
Kjo është një nga karakteristikat klasike të populizmit.
Kur një lider nuk mund të mbështetet vetëm te rezultatet e qeverisjes, ai e zhvendos konfliktin nga politika e brendshme te një kërcënim i jashtëm.
Në rastin e Vuçiqit, arsenali është i njohur: Kosova, Perëndimi, BE-ja, NATO-ja, opozita, “presioni ndaj Serbisë” e “persekutimi i serbëve”.
Deklaratat e fundit i bashkojnë të gjitha këto në një narrativë.
Dhe këtu hyn edhe Ibri.
Teknikisht, ndryshimi i rrjedhës së lumit është një ide jashtëzakonisht e komplikuar dhe me pasoja ndërkufitare. Vetë ekspertët serbë e kanë vlerësuar si të pakuptimtë nga pikëpamja hidroteknike.
Por politikisht, Ibrin mund ta përdorësh shumë më lehtë sesa mund ta ndryshosh.
Vuçiq nuk ka nevojë ta devijojë realisht Ibrin për të përfituar politikisht nga kjo deklaratë. Mjafton të flasë për të.
Sepse deklarata prodhon konflikt, konflikti prodhon vëmendje dhe vëmendja e zhvendos debatin nga problemet e brendshme.
Paradoksi i madh: Vuçiq po luan njëkohësisht me Perëndimin dhe kundër Perëndimit
Kjo është ndoshta pjesa më interesante e strategjisë së tij.
Në ditët e fundit, Vuçiq ka pritur në Beograd presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, ka diskutuar bashkëpunimin ekonomik me Ukrainën dhe ka riafirmuar mbështetjen e Serbisë për integritetin territorial të Ukrainës.
Në të njëjtën kohë, ai sulmon BE-në për Kosovën.
Pra, mesazhi i Vuçiqit është i dyfishtë. “Jashtë Serbisë Jam partner i pragmatizmit evropian, brenda Serbisë jam mbrojtësi i interesave kombëtare kundër presionit të Perëndimit”.
Kjo i lejon atij të ruajë hapësirën e manovrimit ndërkombëtar dhe njëkohësisht të mobilizojë elektoratin nacionalist në shtëpi.
A po i vjen fundi Vuçiqit?
Këtu duhet pasur kujdes.
Të thuash se “Vuçiq po bie” do të ishte e parakohshme.
Ai ende kontrollon një aparat të fuqishëm politik, administrativ dhe mediatik. SNS mbetet një forcë e madhe politike dhe në zgjedhjet lokale të vitit 2026 ka ruajtur avantazhin, edhe pse me rënie të ndjeshme në disa zona.
Por të thuash se sistemi i Vuçiqit është i paprekshëm do të ishte po aq gabim.
Për herë të parë pas një periudhe të gjatë, ai përballet me një kombinim të rrezikshëm, protesta të qëndrueshme, krizë besimi, konkurrencë e re politike, presion për zgjedhje të parakohshme.
Prandaj, pyetja më e saktë nuk është “a po i vjen fundi Vuçiqit?”.
Pyetja është a është Vuçiq duke hyrë në zgjedhjet e ardhshme nga pozita e liderit të pakontestueshëm apo nga pozita e një lideri që për herë të parë duhet të luftojë seriozisht për mbijetesën politike?
Të dhënat e fundit sugjerojnë se kjo e dyta nuk mund të përjashtohet më.
Lumin Ibër mund ta shohim si simptomë, jo si shkak
Në këtë kuptim, deklarata për Ibrin është më shumë simptomë sesa shkak.
Ajo tregon një lider që po rrit temperaturën politike në një moment kur duhet të sigurojë kontrollin mbi zgjedhjet e ardhshme.
Nëse retorika e Kosovës do të ishte thjesht pjesë e politikës së jashtme, Vuçiq mund të ndalej pas reagimeve të BE-së, SHBA-së dhe Gjermanisë.
Por ai nuk u ndal.
Ai e përdori reagimin ndërkombëtar si material të ri politik.
Kjo është logjika e populizmit, kundërshtari nuk është problem për t’u shmangur; kundërshtari është kapital politik.
Prandaj, deklaratat për Ibrin, sulmet ndaj BE-së dhe rikthimi i vazhdueshëm te Kosova duhen lexuar edhe si sinjale të një fushate që mund të jetë duke filluar.
Dhe nëse zgjedhjet e parakohshme vërtet mbahen brenda muajve të ardhshëm, atëherë pritet që Kosova të jetë sërish një nga temat qendrore të fushatës së Vuçiqit.
The GeoPost
Rusi i arrestuar në Bosnje, në qendër të një hetimi për sabotazh që shtrihet në disa vende evropiane 
Sanksionet e reja amerikane synojnë bankat, oligarkët dhe “flotën në hije” të Rusisë 
Faqja “Stazama Kosmeta” dezinformon duke e devijuar deklaratën e ministrit Sveçla 
Dhoma e Përfaqësuesve nis procedurën për paketën sanksioneve ndaj Rusisë dhe Iranit pas miratimit të Senatit 
E djathta ekstreme ruse ka zënë rrënjë në rajon: Lidhjet e “rusëve” çojnë nga Vishegradi dhe Beogradi në frontin në Ukrainë 
Dron luftarak shpërthen pranë kufirit Moldavi-Ukrainë