Polonia e para në BE që nënshkruan marrëveshjen e kredisë për riarmatim SAFE

Polonia u bë vendi i parë i Bashkimit Evropian që nënshkroi një marrëveshje huaje në kuadër të programit të riarmatimit SAFE, duke siguruar akses potencial në deri në 43.7 miliardë euro (49 miliardë dollarë) financim të mbrojtjes me interes të ulët.

Sipas agjencisë shtetërore polake të lajmeve PAP, marrëveshja u nënshkrua në Varshavë të premten, më 8 maj, nga ministrat polakë dhe zyrtarët e Komisionit Evropian.

Kryeministri Donald Tusk e quajti marrëveshjen “një moment përparimi” si për Poloninë ashtu edhe për Bashkimin Evropian.

Çfarë përfshin programi SAFE

SAFE është një iniciativë e BE-së për financimin e mbrojtjes prej 150 miliardë eurosh (170.4 miliardë dollarë) që synon forcimin e shpejtë të aftësive ushtarake evropiane përmes kredive me interes të ulët. Programi mbështet prokurimin e përbashkët, modernizimin ushtarak, sigurinë kibernetike, infrastrukturën dhe prodhimin e armëve, me fokus te prodhuesit evropianë dhe industrinë e mbrojtjes së Ukrainës, raporton KyivPost.

Shtetet anëtare mund të aplikojnë për financim përmes planeve kombëtare që në përgjithësi kërkojnë prokurim të përbashkët me të paktën një vend tjetër pjesëmarrës, megjithëse përjashtime të përkohshme lejojnë blerje individuale për shkak të nevojave urgjente të sigurisë.

Programi mbulon municionet, artilerinë, dronët, mbrojtjen nga raketat, inteligjencën artificiale, sistemet detare dhe teknologji të tjera ushtarake. Sipas rregullave, të paktën 65% e komponentëve duhet të kenë origjinën nga BE-ja, vendet e asociuara evropiane ose Ukraina, në një përpjekje për të zvogëluar varësinë nga furnizuesit e jashtëm.

SAFE është pjesë e strategjisë më të gjerë të BE-së “ReArm Europe and Readiness 2030”, e cila synon të mobilizojë më shumë se 800 miliardë euro (907 miliardë dollarë) në investime në mbrojtje. Polonia pritet të përdorë pjesën më të madhe të fondeve për të modernizuar forcat e saj të armatosura.

Mosmarrëveshje mbi pjesëmarrjen në SAFE

Marrëveshja u nënshkrua pavarësisht kundërshtimit të mëparshëm nga Presidenti Karol Nawrocki, i cili vuri veton ndaj legjislacionit në lidhje me pjesëmarrjen e Polonisë në programin SAFE dhe propozoi në vend të kësaj iniciativën e tij.

Qeveria më vonë gjeti një zgjidhje alternative që i lejonte Polonisë t’i bashkohej mekanizmit. Megjithatë, fondet e kredisë mund të përdoren vetëm për strukturat ushtarake dhe nuk mund t’u ndahen agjencive të lidhura, siç është Roja Kufitare ose shërbime të tjera të sigurisë së brendshme.

The GeoPost