Çfarë do të thotë ndryshimi i papritur i kursit të Trump për luftën e Rusisë kundër Ukrainës?

Përmbledhje

Presidenti amerikan Trump sugjeroi që Ukraina mund të rimarrë territoret e pushtuara nga Rusia me mbështetjen evropiane, një ndryshim nga deklaratat e tij të mëparshme.

Komentet e Trump ngritën pyetje në lidhje me sanksionet e SHBA-së, të ardhmen e përpjekjeve për paqe dhe ndryshimet e mundshme në politikën e SHBA-së ndaj luftës.

Deklaratat e reja të Trump sugjerojnë se Uashingtoni nuk ka ndërmend të bëjë presion mbi Ukrainën që të bëjë lëshime territoriale.

Në një ndryshim të papritur të qëndrimit, Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se Ukraina mund të rimarrë të gjitha territoret e pushtuara nga Rusia me ndihmën e mbështetësve të saj evropianë.

Komentet e tij në një postim në mediat sociale më 23 shtator pas bisedimeve me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork bënë shpejt bujë: Në të kaluarën, Trump dhe zyrtarë të tjerë amerikanë kishin sugjeruar fuqimisht që Ukraina do të duhej t’i lëshonte një pjesë të territorit Rusisë si pjesë e një marrëveshjeje paqeje.

Në një takim të tensionuar në Shtëpinë e Bardhë në shkurt, Trump i tha Zelensky se Ukraina nuk “i mbante letrat” për të fituar luftën.

Megjithatë, postimi ngriti pyetje të rëndësishme të cilave ai nuk iu përgjigj.

A do t’i braktisë Trump përpjekjet e tij për t’i dhënë fund luftës? A po diskutohen ende sanksionet e reja të SHBA-së kundër Rusisë? A mund ta ndryshojë ndryshimi retorik llogaritjet e Kremlinit në lidhje me luftën në Ukrainë?

Ja çfarë duhet të keni parasysh.

A po diskutohen ende sanksionet?

“Putini dhe Rusia janë në vështirësi të MËDHA ekonomike”, shkroi Trump në postimin e tij në “Truth Social”, duke sugjeruar se problemet financiare të vendit ishin një nga arsyet kryesore për besimin e tij të shprehur rishtazi se Ukraina mund të rifitonte kontrollin e kufijve të saj me “kohë, durim dhe mbështetjen financiare të Evropës, dhe veçanërisht të NATO-s”.

Edhe pse ai ka kërcënuar vazhdimisht të vendosë sanksione të reja ndaj Rusisë dhe vendeve që mbështesin pushtimin e saj të Ukrainës për të minuar më tej fuqinë luftarake të Moskës, ai nuk përmendi masa ndëshkuese në postimin e tij. Disa vëzhgues i interpretuan komentet e tij si një shenjë se nuk priten sanksione të reja të SHBA-së.

Megjithatë, në fjalimin e tij para Asamblesë së Përgjithshme disa orë më parë, Trump tha se Shtetet e Bashkuara ishin “plotësisht të përgatitura për të vendosur një sërë tarifash shumë të forta” nëse Rusia nuk ishte “e gatshme të arrinte një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës”. Megjithatë, ai përsëriti kushtin e tij të fundit që Evropa duhet të marrë masa të ngjashme, duke thënë: “Që këto tarifa të jenë efektive, kombet evropiane… do të duhet të bashkohen me ne në ndërmarrjen e saktësisht të njëjtave veprime”.

Lehtësim për Ukrainën?

Një shqetësim i madh për Ukrainën ishte se Trump, i cili e bëri përfundimin e luftës një përparësi në fillim të mandatit të tij të dytë në janar të këtij viti, mund të ushtronte presion mbi Kievin që të pranonte një marrëveshje paqeje që do ta linte Rusinë nën kontroll të pjesëve të konsiderueshme të territorit të saj.

Rusia aktualisht pushton rreth 20 përqind të Ukrainës dhe bën pretendime të pabaza për pjesë të rajoneve të Donetskut, Luhanskut, Zaporizhias dhe Khersonit që nuk i kontrollon.

Komentet e reja të Trump sugjerojnë se Uashingtoni nuk ka ndërmend të bëjë presion mbi Ukrainën për lëshime territoriale.

Trump “nuk ka thënë kurrë diçka të tillë më parë”, tha për Radion Evropa e Lirë Sam Greene, një profesor i politikës ruse në King’s College London. “Dhe nëse kjo tregon vërtet se ai është i gatshëm të pranojë një fund të kësaj lufte pa pasur nevojë që Ukraina të kompromentojë sovranitetin dhe integritetin e saj territorial, atëherë kjo është e rëndësishme”.

A do të tërhiqet Trump?

Nga ana tjetër, kontributi i Trump nuk ishte aspak një premtim për mbështetje të fuqishme të SHBA-së për çdo përpjekje të Kievit për të rimarrë territoret e pushtuara nga Rusia. Ai ia hodhi përgjegjësinë Ukrainës dhe Evropës, duke përmendur Shtetet e Bashkuara vetëm për të premtuar se “do të vazhdojë të furnizojë me armë NATO-n në mënyrë që NATO të bëjë çfarë të dojë” – një referencë e dukshme për një marrëveshje ekzistuese sipas së cilës anëtarët e NATO-s mund të blejnë dhe furnizojnë me armë amerikane Ukrainën.

“Kjo sigurisht që mund të interpretohet si një marrëveshje e SHBA-së për t’u lejuar këtyre aleatëve të furnizojnë më shumë armë Ukrainës, gjë që nuk është realisht një ndryshim”, tha Olga Oliker, drejtoreshë e programit për Evropën dhe Azinë Qendrore në Grupin Ndërkombëtar të Krizave, për Radion Evropa e Lirë në një deklaratë me email. “Një ndryshim do të ishte një angazhim për të furnizuar më shumë raketa Patriot për ukrainasit dhe SHBA-ja do të furnizonte më shumë armë për Kievin”.

Theksi mbi Evropën dhe Ukrainën, si dhe theksimi i një zgjidhjeje të mundshme ushtarake për luftën, i shtyu disa vëzhgues të arrinin në përfundimin se Shtetet e Bashkuara mund të tërhiqen nga përpjekjet e tyre për të arritur një marrëveshje paqeje.

Pjesë të postimit të Trump në mediat sociale lexuan si një fjalim lamtumire: Ai shkroi: “Sidoqoftë, u uroj të dy vendeve më të mirat” dhe përfundoi: “Fat të mbarë të gjithëve!” Veçmas, ai u tha gazetarëve se kishte menduar se lufta do të ishte e lehtë për t’u përfunduar “për shkak të marrëdhënies sime me Putinin, por për fat të keq, ajo marrëdhënie nuk çoi në asgjë”. Në komente të mëtejshme më 23 shtator, ai tha se vendet e NATO-s duhet të rrëzojnë avionët luftarakë rusë që shkelin hapësirën e tyre ajrore.

Megjithatë, ai nuk tha se do të hiqte dorë nga përpjekjet e tij për t’i dhënë fund luftës. I pyetur nëse i besonte ende Putinit, ai u përgjigj: “Do t’ju njoftoj pas rreth një muaji”, duke sugjeruar se nuk ka hequr dorë nga përpjekjet e tij për paqe.

Trump “nuk po thotë qartë se SHBA-të janë gati të tërhiqen plotësisht nga kjo situatë dhe se nuk do të ishin të lumtur të shihnin ukrainasit të fitonin”, tha Greene.

A do të tërhiqet Rusia?

Siç pritej, Rusia i shpërfilli komentet e Trump, duke sugjeruar se ato nuk do të rezultonin në ndonjë ndryshim në strategjinë ose taktikat e saj. Analistët thonë se Putini duket i vendosur të nënshtrojë Ukrainën dhe nuk ka treguar interes për një zgjidhje të negociuar të luftës që nuk i plotëson kushtet e Rusisë.

Zëdhënësi i Putinit, Dmitry Peskov, u përpoq të kundërshtonte sugjerimin e Trump se Ukraina mund të rimarrë territoret e pushtuara nga Rusia, duke thënë se dinamika e fushëbetejës tregon “se për ata që nuk janë gati të negociojnë tani, situata do të jetë shumë më e keqe nesër dhe pasnesër”.

Trump ka qenë kontradiktor në “çështjen se cila palë është fajtore, kush ka epërsinë dhe çfarë mund të bëjë SHBA-ja për t’i dhënë fund luftës”, kështu që Rusia ka të ngjarë të vëzhgojë veprimet e Uashingtonit në vend të deklaratave të tij, tha Nigel Gould-Davies, bashkëpunëtor i lartë për Rusinë dhe Euroazinë në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike.

Ndërkohë, udhëheqësit evropianë mund t’i mirëpresin komentet e Trump “si një sinjal se nëse SHBA-të vazhdojnë t’u ofrojnë mbështetje financiare ukrainasve, kjo do t’i lejonte Evropës të blinte dhe t’u dorëzonte armë amerikane ukrainasve dhe se SHBA-të nuk do ta pengonin Evropën të ofronte atë lloj mbështetjeje për Ukrainën”, tha Greene.

“Por mendoj se Evropa, ashtu si ukrainasit, do të jetë e shqetësuar se situata mund të ndryshojë përsëri.”/Rferl/