Propozimi i Romës si precedent: Nëse Rusia sulmon Ukrainën pas paqes, NATO do të përgjigjet brenda 24 orëve

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni mbështet një plan konkret garancish sigurie për Ukrainën, sipas të cilit Aleanca e Atlantikut të Veriut do t’i ofronte ndihmë ushtarake Kievit brenda 24 orëve nëse Rusia do të sulmonte përsëri në të ardhmen.

Ata gjithashtu thonë se ende nuk është e qartë nëse ky plan do të përfshinte dërgimin e trupave të NATO-s. Udhëheqësit evropianë po diskutojnë aktualisht modele të mundshme të garancive të sigurisë për Ukrainën, dhe plani i Melonit është një nga opsionet.

Propozimi italian supozon se anëtarësimi i Ukrainës në NATO “nuk është një opsion i mundshëm”, por Meloni sugjeron që Kievi të marrë garanci sigurie shumë të ngjashme me Nenin 5 mbi mbrojtjen kolektive të Aleancës së Atlantikut të Veriut. Sipas propozimit, nëse Rusia do të sulmonte Ukrainën për herë të tretë, NATO do t’i vinte në ndihmë brenda 24 orëve.

Edhe pse ky “version i lehtë i Nenit 5 është shumë larg nivelit të mbrojtjes kolektive” të përshkruar nga vetë artikulli, nënshkruesit e marrëveshjeve dypalëshe me Ukrainën do të angazhoheshin për një reagim të shpejtë në rast të një sulmi të ri rus, sipas burimeve të njohura me situatën.

Format e mundshme të ndihmës do të përfshinin mbështetje të shpejtë dhe të qëndrueshme mbrojtëse për Kievin, ndihmë ekonomike, forcimin e ushtrisë ukrainase dhe vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë. Megjithatë, është e paqartë nëse kjo do të përfshinte dërgimin e trupave të NATO-s direkt në territorin ukrainas.

Meloni foli për herë të parë për planin e saj në mars, por në atë kohë nuk ishte e qartë saktësisht se çfarë do të përfshinte kjo, kujton agjencia. Kryeministrja italiane theksoi në atë kohë se kjo do të ishte një zgjidhje më e qëndrueshme sesa vendosja e trupave të huaja në tokën ukrainase.

Çfarë thotë Neni 5

Në përputhje me Traktatin e Atlantikut të Veriut: “Palët bien dakord që një sulm i armatosur kundër njërës ose më shumë prej tyre në Evropë ose Amerikën e Veriut do të konsiderohet një sulm kundër të gjithave. Prandaj, ato bien dakord që, në rast të një sulmi të tillë, secila prej tyre do të ushtrojë të drejtën e saj të vetëmbrojtjes individuale ose kolektive, siç njihet në Nenin 51 të Kartës së Kombeve të Bashkuara, dhe do të ndihmojë palën ose palët e sulmuara duke ndërmarrë menjëherë, individualisht dhe në bashkëpunim me palët e tjera, veprime të tilla që i konsideron të nevojshme, duke përfshirë përdorimin e forcës së armatosur, për të rivendosur dhe ruajtur sigurinë e zonës së Atlantikut të Veriut. Çdo sulm i tillë, si dhe çdo masë e marrë në përgjigje të tij, duhet t’i raportohet menjëherë Këshillit të Sigurimit. Masa të tilla do të ndërpriten sapo Këshilli i Sigurimit të ketë marrë masat e nevojshme për të rivendosur dhe ruajtur paqen dhe sigurinë ndërkombëtare.

Për të aktivizuar Nenin 5, së pari duhet të zbatohet Neni 4 (konsultimet me partnerët e NATO-s) dhe duhet të ketë prova se sulmi në territorin e vendit të prekur në të vërtetë buron nga jashtë. Vetëm atëherë vendi i prekur nga sulmi mund të kërkojë zbatimin e Nenit 5.

Kërkesa vendoset nga Këshilli i Atlantikut të Veriut, ku çdo shtet anëtar përfaqësohet nga një përfaqësues. Vendimet merren unanimisht dhe nuk është e nevojshme që të gjithë anëtarët të marrin pjesë në përgjigjen përfundimtare./Klix.ba/